- دعای مطالعه 1
- مقدمه 2
- فصل 1: خورشید طوس : ( آشنایی با امام رضاعلیه السلام) 4
- پدر و مادر بزرگوار امام رضا(علیه السلام) 4
- ولادت با سعادت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) 4
- نام، کنیه و القاب امام رضا(علیه السلام) 4
- دوران کودکی و جوانی امام رضا(علیه السلام) 4
- فرزند سرزمین غربت 5
- سیرۀ عبادی امام رضا(علیه السلام) 5
- فرزندان امام رضا(علیه السلام) 5
- سیرۀ اجتماعی امام رضا(علیه السلام) 6
- مقام و شخصیت علمی امام رضا(علیه السلام) 7
- اشاره 8
- آگاهی امام رضا(علیه السلام) از زبان های گوناگون 8
- 2. آشنایی به زبان پرندگان و حیوانات 9
- 1. آشنایی کامل به زبان های گوناگون رایج در آن زمان 9
- دانش گستردۀ امام رضا (علیه السلام) در علوم غیبی 10
- فعالیت های فرهنگی امام رضا(علیه السلام) 11
- هجرت تاریخی امام رضا(علیه السلام) به خراسان 12
- حدیث سلسله الذهب 13
- مرو 15
- نماز عید فطر 15
- شهادت امام رضا(علیه السلام) 17
- طلوعی ماندگار 19
- نماز مسافر 21
- احکام مسافر 21
- فصل 2: شرط حضور: ( احکام زائر) 21
- جاگرفتن برای نماز 23
- پاسخ به پرسش هایی درباره احکام نماز جماعت 24
- حرم های مطهر 24
- روزۀ مسافر 29
- احکام نذر 29
- احکام امربه معروف و نهی از منکر 31
- دامنه و محدوده امربه معروف و نهی از منکر سؤال: امربه معروف و نهی از منکر شامل چه اموری می شود؟ 31
- اشاره 31
- امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم 32
- امر به معروف و نهی از منکر در روایات 32
- امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه عقل 33
- شروط واجب شدن امربه معروف و نهی از منکر 34
- برخی از احکام وقف 35
- احکام وقف 35
- اهمیت وقف 35
- احکام معذورین 36
- حرمت مسجد و حرم 37
- احکام مسجد و حرم ائمه(علیهم السلام) 37
- تطهیر مسجد و حرم 37
- نماز تحیّت مسجد 38
- بردن مهر و قرآن مسجد و حرم های مطهر 38
- اقامۀ نماز در مسجد و حرم 38
- پرسش هایی دربارۀ احکام حرم 38
- آداب زیارت 46
- فصل 3: رسم حضور : ( آداب زیارت) 46
- معنی و مفهوم زیارت 46
- مفهوم و حقیقت زیارت و اقسام آن 46
- مهم ترین شرایط و آداب زیارت 46
- زیارت درگذشتگان 47
- زیارت اَحیا (زنده ها) 47
- زیارت مرقد علما و بزرگان 48
- زیارت مرقد شهیدان 48
- زیارت امامزاده های والامقام(علیهم السلام) 49
- زیارت معصومان(علیهم السلام) 49
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ وفاداری به پیمان امامت 50
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ مصداق بارز آیۀ مودّت 50
- نقش زیارت و آثار و برکات آن 50
- زیارت؛ اقتدا به معصومین(علیهم السلام) 52
- زیارت؛ عامل آشنایی بیشتر و عمیق تر با امامان(علیهم السلام) 53
- زیارت امامان و آشنایی با مکتب اسلام 54
- ثواب زیارت هر یک از امامان معصوم(علیهم السلام) 55
- آداب زیارت 58
- دیگر آداب مهم برای زائر 68
- روضه منوره 73
- فصل 4: در این قطعه از بهشت: ( آشنایی با حرم مطهر رضوی) 73
- سومین صندوق مزار: 74
- دومین صندوق مزار: 74
- اولین صندوق مزار: 74
- صندوق های مرقد مطهر 74
- ضریح های حرم مطهر 75
- گنبد طلا 78
- گنبد و حوادث ناگوار 79
- مسجد بالاسر 80
- مساجد حرم مطهر 80
- مسجد جامع گوهرشاد 81
- مدرسه پریزاد 83
- مدارس حرم مطهر 83
- مدرسه دو در (دارالقران) 84
- صحن انقلاب اسلامی 84
- صحن های حرم مطهر 84
- صحن آزادی 87
- ایوان جنوبی صحن انقلاب اسلامی (ایوان طلا) 87
- صحن جمهوری اسلامی 88
- ایوان جنوبی صحن آزادی (ایوان ساعت) 88
- ایوان غربی صحن آزادی (ایوان طلا) 88
- صحن قدس 89
- صحن جامع رضوی 90
- صحن غدیر 91
- صحن هدایت 92
- صحن کوثر 92
- رواق دارالسیاده 93
- رواق های حرم مطهر 93
- رواق دارالحفاظ 93
- رواق دارالسلام 94
- رواق حاتم خانی 95
- رواق گنبد الله وردیخان 95
- رواق توحیدخانه 96
- رواق دارالضیافه 96
- رواق دارالفیض 97
- رواق دارالسعاده 97
- رواق شیخ بهایی (ره) 98
- رواق دارالسرور 98
- رواق دارالشکر 99
- رواق دارالشرف 99
- رواق دارالعزه 100
- رواق دارالذکر 100
- رواق دارالعباده 101
- رواق دارالزهد 101
- رواق دارالهدایه 102
- رواق دارالولایه 102
- رواق دارالاخلاص 103
- رواق دارالرحمه 103
- رواق حضرت معصومه علیها السلام 104
- رواق دارالحکمه 104
- رواق دارالحجه (عج) 105
- رواق دارالکرامه 105
- رواق شیخ طوسی (رحمه الله علیه) 106
- رواق شیخ حر عاملی (ره) 106
- رواق امام خمینی (ره) 106
- رواق دارالمرحمه 107
- رواق غدیر 107
- رواق کوثر 107
- رواق حضرت فاطمه زهرا علیها السلام 108
- غبارروبی 111
- اجرای آ یینها و مراسم خاص توسط خدام 111
- اشاره 111
- مراسم صُفّه 111
- مراسم تحویل کشیک 113
- تعویض گل 114
- نقاره نوازی 114
- خطبۀ شب شهادت 115
- نت های نقاره 115
- مراسم شام غریبان 116
- چراغانی 116
- سفرۀ 14 هزار صلوات 117
- اقامۀ اذان و مناجات 117
- مراسم جاروی دربانان 117
- زائرین و حاجتمندان توزیع م یشود. 118
- شیخ طبرسی(رحمه الله علیه) پیشوای مفسران(468تا548 ق) 119
- مشاهیر مدفون در حرم مطهر رضوی 119
- شیخ بهایی(رحمه الله علیه) فقیه ذوفنون (953تا1030یا 1031ق) 120
- شیخ محمد عارف عباسی معروف به پیر پالان دوز (زنده در قرن 10ق) 120
- شیخ حُرّ عاملی(رحمه الله علیه) (1033تا1104ق) 121
- حاج حسن علی اصفهانی مشهور به نخودکی(1279-1361 ق) 122
- شیخ هاشم قزوینی(رحمه الله علیه) (1270تا1339ش) 122
- آیت الله میلانی(رحمه الله علیه) مرجع بیدار (1313تا1395ق) 123
- شیخ مجتبی قزوینی(رحمه الله علیه) حکیم قرآنی (1318تا 1386ق) 124
- علامۀ جعفری(رحمه الله علیه) (1304تا1377ش) 125
- علامه سیدجلال الدین آشتیانی (رحمه الله علیه) ملاصدرای قرن(1304تا1384ش) 126
- سید عبدالکریم هاشمی نژاد (1311تا1360ش) 127
- شهدای عاشورای حرم رضوی 128
- سردار شهید سید محمد تقی رضوی مبرقع 128
- برخی دیگر از مشاهیر مدفون در حرم مطهر 129
- آیت الله عباس واعظ طبسی (1314تا1394ش) 129
- صحن آزادی 129
- صحن انقلاب 129
- رواق دارالعباد 130
- رواق دار الفیض 130
- رواق دارالشکر 130
- صحن جمهوری اسلامی 130
- رواق دارالزهد 130
- رواق دارالسرور 130
- رواق دارالسلام 130
- رواق دارالحفاظ 130
- رواق دارالولایه 130
- فصل 5: اطلاعات ضروری 132
- دفاتر امانات 138
- فصل 6: خدمات رفاهی و بهداشتی 138
- دفاتر پیداشدگان و رسیدگی به امور گمشدگان: 140
- دفاتر نگهداری اشیای پیداشده: 141
- زائربرهای برقی: 141
- دفاتر نذورات: 142
- دفاتر صندلی چرخ دار: 142
- کفشداری ها: 144
- مهمان سرا: 145
- (رسیدگی به معضلات اجتماعی در حرم مطهر رضوی) مدیریت آگاهی، در ضلع قبله صحن هدایت حرم مطهر رضوی واقع است که از نیروهای مجرب آستان قدس رضوی و کادر انتظامی (آگاهی)، تشکیل شده است و به صورت شبانه روزی در جهت رفاه و امنیت زائران گرامی انجام وظیفه می کنند. امورات کنترل و مراقبت در راستای تأمین امنیت حوزه اماکن متبرکه را با شناسایی و دستگیری افراد مشکوک، موارد خاص، سارقان، معتادان، حاملان مواد مخدر، کلاشان، متکدیان، رابطه نامحرمیت، درگیری و نزاع، کلاهبرداری، اخاذی و.. برعهده دارد و با تشکیل پرونده و تحویل به مراجع قضایی، خدمت رسانی می کند. 146
- مدیریت آگاهی حرم 146
- بخش امداد زائران: 146
- سرویس های بهداشتی حرم مطهر: 147
- دفتر امور دفن: 147
- مرکز فوریت های پزشکی: 150
- دارالشفاء امام علیه السلام 150
- فصل 7: فعالیت ها و برنامه های فرهنگی حرم مطهر رضوی 152
- 1. نمازهای جماعت حرم مطهر: 152
- 2. تبلیغ معارف اسلامی: 153
- اشاره 156
- 3. فعالیت های قرآنی: 156
- کارگاه های کوتاه مدت تفسیر و حدیث: 157
- کلاس های آموزش قرائت: 157
- کارگاه های کوتاه مدت قرائت و حفظ قرآن کریم: 157
- کلاس های آموزش تفسیر و حدیث: 157
- کارگاه پاسخگویی به سؤالات قرآنی و حدیثی: 158
- سلسله نشست های تفسیر و حدیث: 158
- حلقه های تدبر در قرآن کریم: 158
- جلسات آموزشی قرائت قرآن کریم: 158
- محفل انس با قرآن ویژه خواهران: 158
- واحد ختم تلاوت نور: 159
- ترتیل قرآن کریم: 159
- جُنگ های قرآنی: 160
- کارگاه مهدالرضا(علیه السلام): 160
- کارگاه هنرهای قرآنی: 161
- مسابقات قرآنی: 161
- 4. پاسخ گویی به سؤالات شرعی و اعتقادی: 162
- واحد سمعی و بصری قرآنی: 162
- سامانه تلفنی پاسخ گویی به سؤالات شرعی (32020) 162
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات اعتقادی: 163
- دفاتر پاسخگویی به سؤالات شرعی برادران: 163
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات شرعی خواهران: 163
- 5. مرکز مشاورۀ دینی: 164
- کلاس های مشاورۀ گروهی: 164
- 6. نشست های پرسش و پاسخ دینی: 164
- مشاورۀ فردی: 164
- دین، نشاط، زندگی 164
- سامانه پیامکی پاسخگویی به سوالات شرعی 164
- حلقۀ معرفت: 165
- پرسمان های دینی: پرسمان دینی عنوان سلسله جلسه های سخنرانی و پرسش و پاسخ است. در این جلسه ها که در قالب موضوعات مختلفِ دینی تشکیل می شود، کارشناسان، جواب گوی پرسش های زائران و مجاوران بارگاه رضوی هستند. جلسات پرسش و پاسخِ موضوعی، هر شب بعد از نماز مغرب 165
- 7. همایش های تخصصی: 166
- 8. ارائۀ خدمات فرهنگی به گروه های ویژه: 166
- نمایشگاه کبوترانه (ویژۀ کودکان 5تا10 سال): 168
- 11. پایگاه های فرهنگی: 168
- نمایشگاه حکایت آفتاب: 168
- 12. شبکۀ مخاطبان نورالهدی: 169
- 13. مسابقات فرهنگی: 170
- 14. درگاه خدمات فرهنگی تبلیغی حرم مطهر امام رضا(علیه السلام) (razavi.aqr.ir): 171
- 15. اتاق های گفت وگوی آنلاین (پالتاک رضوی): 173
- 16. ویژه برنامه های زائران غیرِ ایرانی: 174
- بنیاد پژوهش های اسلامی: 177
- 17- سایر فعالیت های فرهنگی حرم مطهر: 177
- دانشگاه علوم اسلامی رضوی: 178
- کتابخانه مسجد گوهرشاد: در حرم مطهر علاوه بر کتابخانه مرکزی، کتابخانه مسجد گوهرشاد نیز قرار دارد. این کتابخانه در سال 1332 شمسی در جوار مسجد جامع گوهرشاد تأسیس گردید و از سال 1345 تا 1369 با مدیریت سازمان اوقاف و امورخیریه اداره می شد. بنای ساختمان جدید واقع در بست شیخ بهایی با مساحت 1200 متر مربع به همت آستان قدس رضوی در سال 1368 به پایان رسید و مدیریت کتابخانه به آستان قدس واگذار گردید. در حال حاضر این محل به عنوان کتابخانه تخصصی اهل بیت (علیه السلام) از مراکز مهم نشر 180
- کتابخانه مرکزی: 180
- موزه مرکزی: 181
- موزه فرش: 182
- گنجینه نفایس: 182
- موزه مردم شناسی: 183
- مرکز نمایشگاه ها و همایش های آستان قدس رضوی: 184
- نمایشگاه ها و فروشگاه های کتاب: 184
- نقشه خدمات و اماکن فرهنگی حرم مطهر رضوی 185
- تاریخچه 189
- فصل 8: راهنمای مشهد مقدس 189
- آستان امامزادگان سیدناصر و سیدیاسر علیهما السلام: 190
- مراکز زیارتی و سیاحتی مشهد مقدس 190
- آستان متبرکۀ امامزاده یحیی علیه السلام: 191
- گنبد خشتی: 191
- آرامگاه خواجه اباصلت هروی (رحمه الله علیه): 191
- آرامگاه هرثمه بن اَعیُن (خواجه مراد): 192
- بقعۀ ابوزید ربیع بن خثیم اسدی (خواجه ربیع): 193
- مجموعۀ فرهنگی باغ و آرامگاه نادری: 195
- بنای هارونیه: 196
- آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی: 196
- 1. موزه ها: 197
- مراکز فرهنگی 197
- 2. نشانی فرهنگ سراها: 198
- بوستان بزرگ ملت: 200
- 3. سینماهای مشهد 200
- بوستان ها و تفرجگاه های شهری 200
- بوستان وحدت: 201
- پارک جنگلی و کمپ طرق: 201
- پردیس قائم: 201
- پارک جنگلی وکیل آباد: 201
- 1. محور گردشگری طبیعی مشهد به شاندیز 202
- جاذبه های طبیعی و ییلاقات 202
- 2. محور گردشگری طبیعی مشهد به طرقبه 203
- 3. سایر محورها: 204
- برخی بازارها و مراکز خرید 205
- آدرس و تلفن تماس برخی از بیمارستان های شبانه روزی (دولتی، خصوصی و خیریه) 206
- آدرس و تلفن داروخانه های شبانه روزی 207
- تلفن های دفاتر مرکزی خطوط هواپیمایی 207
- دفاتر مراجع و آیات عظام 208
- تلفن های ضروری 208
- راهنمای برخی مسیرهای اتوبوس رانی 209
- راهنمای مسیرهای خط یک قطارشهری 209
- پیوست ها 210
- نقشه حرم مطهر 211
- نقشه مشهد 212
- مسیر حرکت امام رضا از مدینه تا مرو 213
- دفاتر امانات نقدی و اشیای ارزشمند: 214
- دفاتر امانات وسایل زائران: 214
- تلفن های ضروری حرم مطهر 214
- دفاتر نذورات نقدی: 215
- دفاتر نذورات غیرنقدی: 215
- دفاتر صندلی چرخ دار: 215
- دفاتر راهنمای زائر حرم مطهر: 216
- فعالیت های قرانی حرم مطهر: 216
- خدمات فرهنگی حرم مطهر: 216
- سایر تلفن ها: 216
صحن قدس
شده است که زائرین از آنجا به ساحت مقدس اما م رضا علیه السلام عرض سلام و
ادب میک نند. ایوان غربی «با بالغدیر »، ایوان شمالی «با بالعلم » و ایوان جنوبی
«با بالشهاده » نام دارد. در وسط صحن، ساعت آفتابی یا شاخصی وجود دارد
که در تمام فص لهای سال، ظهر شرعی دقیق در شهر مشهد را مشخص می کند.
صحن قدس
این صحن در 1373 ش، در جنوب حرم مطهر رضوی و مسجد
جامع گوهرشاد، بین بست شیخ بهایی رحمه الله و قسمتی از جنوب رواق
اما م خمینی رحمه الله قرار دارد. صحن قدس با مساحتی بالغ بر 2530 مترمربع،
در اطراف خود، 6 ورودی و 28 حجره دارد. ایوان جنوبی صحن با ارتفاع
16 متر، مشابه ایوان مقصوره است؛ سقفش به صورت طاسه سازی با کاشی و
آجر تزیین و دیوار هاش نیز تماماً به کاشی معرق آراسته شده است. در وسط
ایوان، محرابی زیبا وجود دارد که دورتادور قسمت بالای آن با کتیب های از
کاشی و مزیّن به سورۀ مبارکۀ «نور » جلو هگری م یکند. در میانۀ صحن نیز،
سقاخان های زیبا با نمای قبهالصخر ه، یاد و خاطرۀ نخستین قبل هگاه مسلمانان
جهان، یعنی مسج دالأقصی را در اذهان زنده م یکند. این سقاخانه یک هشتم
بنای «قبهالصخره » مساحت دارد؛ قسمت گنبدی شکل آن با طلا و دیگر
قسم تهای خارج یاش با کاشی های معرق تزیین یافته است. و قسمتی از جنوب رواق
اما م خمینی رحمه الله قرار دارد. صحن قدس با مساحتی بالغ بر 2530 مترمربع،
در اطراف خود، 6 ورودی و 28 حجره دارد. ایوان جنوبی صحن با ارتفاع
16 متر، مشابه ایوان مقصوره است؛ سقفش به صورت طاسه سازی با کاشی و
آجر تزیین و دیوار هاش نیز تماماً به کاشی معرق آراسته شده است. در وسط
ایوان، محرابی زیبا وجود دارد که دورتادور قسمت بالای آن با کتیب های از
کاشی و مزیّن به سورۀ مبارکۀ «نور » جلو ه گری میکند. در میانۀ صحن نیز،
سقاخان های زیبا با نمای قبهالصخر ه، یاد و خاطرۀ نخستین قبل هگاه مسلمانان
جهان، یعنی مسج دالأقصی را در اذهان زنده م یکند. این سقاخانه یک هشتم
بنای «قبهالصخره » مساحت دارد؛ قسمت گنبد یشکل آن با طلا و دیگر
قسمتهای خارجی اش با کاشیهای معرق تزیین یافته است.