اوضاع طبیعی و انسانی قیامت از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 32

از همين جا مي‌توان فهميد كه بازجويي از تك تك مردم در قبر و اجراي پاره‌اي از ثوابها و عقابها در آن، بطوري كه آيات راجع به عالم برزخ بدان اشاره نموده و روايات وارده‌از پيغمبر اكرم صلي‌الله‌عليه‌و‌آله و امامان اهل بيت عليه‌السلام بطور تفصيل از آن خبر مي‌دهد، غير از مسأله حساب‌روزقيامت و بهشت و دوزخ جاودانه‌اي‌است‌كه‌خداوند ازآن‌خبرداده‌است.

تفاوت‌حساب روزقيامت با بازجوئي‌هاي‌برزخ يا قبر (67)

چون باز جويي و سؤالي كه افراد در قبر دارند، براي تكميل پرونده اعمال است، تا براي فرا رسيدن قيامت بايگاني شود و بهشت و دوزخ برزخي هم منزلگاه موقتي است، ماننــد منزلگاههــاي موقتــي كـه براي مسافريــن در وســط راه آمــاده مي‌سازنــد.

آري، در عالم برزخ بطور كامل به حساب كسي نمي‌رسند و در آنچه كرده حكم فصل و جزاي قطعي صادر نمي‌كنند، هم‌چنان‌كه آيه: «اَلنّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوّا وَ عَشِيّــا وَ يَــوْمَ تَقُومُ السّاعَةُ اَدْخِلُوا الَ فِـرْعَـوْنَ اَشَــدَّ الْعَـذابِ،» (46 / غافر) و آيــه «... يُسْحَبُونَ فِي الْحَميمِ ثُمَّ فِي‌النّارِ يُسْجَـروُنَ،» (71و72/غافر)بدان اشاره دارند، چه از عذاب برزخيان تعبير كرده به عرضه بر آتش و از عذاب قيامتيان به داخل شدن در آن، كه عذابي است شديدتر و در دومي از عذاب برزخيان تعبير كرده است بــه «سحب در حميم - كشيدن در آب جوشان،» و از قيامتيان به «سجــر در نار - سوختـن در آتش.»

(68) اوضاع طبيعي و انساني قيامت

و نيز آيه شريفه:«وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذينَ قُتِلُوا في سَبيلِ اللّهِ اَمْواتا بَلْ اَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ، فَرِحينَ بِما اتيهُمُ اللّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ اَلاّ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ،» (169 و 170 / آل عمران) كه صراحت دارد در اين‌كه مربوط است به عالم قبر و گفتگويي از حساب و بهشت خلد در آن بـه ميـان نيـامـده، تنهـا به‌طـور اجمـال پاره‌اي از تنعم‌ها را ذكر كـرده است.

و نيزآيه‌شريفه: «حَتّي اِذا جاءَاَحَدَهُمُ‌الْمَوْتُ قالَ رَبِ‌ارْجِعُونِ لَعَلّي اَعْمَلُ صالِحا فيما تَرَكْتُ كَلاّ اِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ اِلي يَوْمِ يُبْعَثُونَ،»(99 و 100/مؤمنون) كه خاطر نشان مي‌سازد مردم بعد از مردن در برزخي زندگي مي‌كنند كه متوسط است ميــان حيات دنيــوي - كه بازيچــه‌اي بيش نيســت - و ميان حيات اخروي - كه حقيقت زندگــي اســت - همچنــانكــه فرمــوده: «وَ ما هــذِهِ الْحَيــوةُ الدُّنْيــا اِلاّ لَهْــوٌ

تفاوت‌حساب روزقيامت با بازجوئي‌هاي‌برزخ يا قبر (69)

وَ لَعِبٌ وَ اِنَّ الــدّارَ الاْخِـــرَةَ لَهِـيَ الْحَيَـــوانُ لَــوْ كـانُـــوا يَعْلَمُــونَ.» (64 / عنكبوت)

كوتاه سخن، دنيادار عمل و برزخ دار آماده شدن براي حساب و جزاء و آخرت دار حساب و جزاء است.