- مقدّمه 2
- تأمّلاتی در منابع و مآخذ 3
- مأموریت به مدینه 6
- از مدینه تا بصره 6
- وداع با رسول اکرم صلی الله علیه و آله 7
- تعیین جانشین و پیشوای شیعیان 8
- وداع با اهل بیت علیهم السلام 9
- آغاز سفر و ملاحظاتی درباره عزیمت امام علیه السلام به مکّه 10
- به سوی بصره 14
- شرح منازل و مسافات مدینه تا بصره 16
- ورود حضرت رضا علیه السلام به نباج 18
- ملاحظاتی درباره عبور امام رضا علیه السلام از قادسیّه (کوفه، بغداد و قم) 20
- بیعت طاهر ذوالیمینین با امام رضا علیه السلام در بغداد 24
- ملاحظاتی درباره سفر حضرت به قم 26
- سیر منازل از نباج تا بصره 29
- ورود حضرت به بصره 30
- از بصره تا فارس 32
- از بصره تا سوق الاهواز 32
- سوق الاهواز 36
- راه کنونی بصره به اهواز 36
- رخدادهای اهواز 40
- ورود امام رضا علیه السلام به اهواز 40
- نکاتی درباره اربق و اربک 46
- ملاحظاتی درباره عبور امام رضا علیه السلام از شوشتر و دزفول 47
- قدمگاه و یا مسجد علی بن موسی الرضا علیه السلام 49
- بقعه امام رضا دیمی 51
- بقعه دیگر امام رضا دیمی 52
- بقعه سوم امام رضا علیه السلام 54
- بقعه شاخراسون (شاه خراسان) در شوشتر 55
- بقعه شاخراسون (شاه خراسان) در دزفول 55
- قدمگاه امام رضا علیه السلام 56
- به سوی فارس 61
- از فارس تا یزد 61
- راه اهواز به فارس 62
- راه اهواز به شیراز 66
- راه ارجان به شیراز 67
- راه خوزستان به شیراز 68
- ورود حضرت رضا علیه السلام به ارجان (بهبهان) 70
- درباره ارجان (بهبهان) 71
- مسیر کنونی اهواز به شیراز 74
- بررسی راههای اهواز تا شیراز و مسیر حرکت امام علیه السلام 77
- شیراز 80
- اصطخر 80
- ابرکوه (ابرقوه) 82
- آثار تاریخی ابرقوه 82
- راه شیراز به کثه (یزد) 83
- قدمگاه امام علی بن موسی الرضا علیه السلام در ابرقوه 83
- راه کنونی شیراز به یزد 86
- از یزد تا خراسان 89
- یزد 89
- عبور امام علی بن موسی الرضا علیه السلام از یزد 91
- بیابان میان فارس و خراسان 92
- راه کویر (از یزد به سوی خراسان) 94
- بررسی قدمگاههای امام علی بن موسی الرضا علیه السلام در یزد 96
- قدمگاه خرانق (مشهدک) 97
- قدمگاه ده شیر، فراشاه 98
- قدمگاههای شهر نائین 101
- ورود حضرت امام رضا علیه السلام به بافران و نائین 101
- ملاحظاتی درباره ورود حضرت رضا علیه السلام به نائین و قدمگاههای این شهر 103
- ورود حضرت به آهوان 108
- راه قدیم نائین تا خراسان 109
- بررسی راههای کنونی یزد به خراسان 110
- راه کویر 112
- اشاره 114
- خراسان 114
- نیشابور 115
- ورود حضرت رضا علیه السلام به نیشابور 117
- ذکر حدیث سلسله الذهب در نیشابور 119
- استقبال مردم نیشابور از امام رضا علیه السلام 122
- ماجرای چشمه کهلان در نیشابور 123
- قدمگاه نیشابور 124
- ماجرای طبابت امام رضا علیه السلام در رباط سعد 125
- طوس 127
- ورود حضرت علیه السلام به ده سرخ 129
- عبور حضرت علیه السلام از کوه سنگ تراشان (کوهسنگی) 130
- ورود امام رضا علیه السلام به طوس (نوقان، دهکده سناباد) 131
- راه نیشابور به سرخس 133
- سرخس 136
- ورود امام رضا علیه السلام به سرخس و ماجرای زندانی شدن آن حضرت علیه السلام 139
- آثار تاریخی سرخس 139
- خروج امام علی بن موسی الرضا علیه السلام از سرخس 141
- راه قدیمی سرخس به مرو 142
- مرو 143
- راه کنونی مشهد به سرخس و مرو 145
- حکومت عباسیان در مرو 146
- ورود حضرت رضا علیه السلام به مرو 148
- ولایتعهدی 149
- طراح ولایتعهدی 149
- پیشنهاد خلافت 152
- مراسم ولایتعهدی 156
- دستخط امام بر عهدنامه ولایتعهدی 159
- دعای باران 161
- مخالفان ولایتعهدی 162
- برپایی نماز عید 164
- ملاحظاتی پیرامون ماهیّت ولایتعهدی و شهادت حضرت رضا علیه السلام 166
- بررسی چند موقعیت 171
- موقعیّت اول: دوران بحران و طرح اندیشه اوّلیه ولایتعهدی (خلافت) 171
- موقعیّت دوّم: دوران تلاطم سیاسی و نیاز به عامل توازن و تعدیل 172
- موقعیت سوّم: ناکامی در هدف و بازگشت به مواضع نیاکان (شهادت امام رضا علیه السلام ) 176
- اشاره 180
- یادداشتها 180
- مسیر راه مکّه تا قادسیه (کوفه) به نقل از الاعلاق النفیسه 181
- مسیر راه مکّه تا بصره 184
- مسیر راه قادسیه (کوفه) تا بصره 185
- راه مکه تا کوفه (قادسیه) به نقل از البلدان 186
- متن کامل عهدنامه ولایتعهدی 187
- منابع و مآخذ 195
- اشاره 195
- منابع و مآخذ (فارسی و عربی) 196
- منابع جغرافیایی 196
- منابع تاریخی و سرگذشت نامه ها 197
- منابع تاریخ محلّی 202
- سفرنامه ها 204
- نقشه ها 204
- مآخذ تصاویر و نقشه های بخش ضمائم کتاب 205
- تاریخ تألیف برخی از منابع مورد استفاده در تحقیق حاضر 206
- کتابنامه 210
- اشاره 210
- کتابنامه منابع تاریخ محلّی شهرهایی از ایران که در مسیر حرکت امام رضا علیه السلام واقع شده است 211
- الف) منابع اختصاصی فارسی 214
- کتابنامه امام علی بن موسی الرضا علیه السلام 214
- ج) منابع عمومی عربی و فارسی 216
- ب) منابع اختصاصی عربی 216
1- لسترنج، جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی، ص409، 13-411؛ همچنین یاقوت حموی، معجم البلدان، 3/228؛ مقدسی، احسن التقاسیم، ص312، 314، 316؛ ابن بطوطه، سفرنامه، 3/81-80.
2- حافظ ابرو، جغرافیای حافظ ابرو، ص3-62.
3- «بلاش»، «بلاشاباذ» هم آمده است، در متن عیون «لاشاباذ» ذکر شده است.
4- او را از این جهت «پسنده» نامیده اند که حضرت رضا علیه السلام او را از بین سایر مردم پسندیده بودند.
می رسید برای تبرک جستن از آن بادام می خورد و شفا می خواست و به برکت حضرت شفا می یافت و هر که را چشم دردی بود از آن بادام بر چشم خود می مالید و سلامت حاصل می شد. زن حامله ای که زاییدن بر او سخت شده بود، چون از آن بادام خورد، همان ساعت وضع حمل کرد و یا اگر چهارپایی را قولنج عارض می شد از شاخه های آن بر شکمش می مالیدند، معالجه می شد.
ابوواسع محمّد نیشابوری در ادامه روایت خود می گوید: مدتها بر آن درخت گذشت تا آنکه خشک شد، جدّ من عمران(1) شاخه های آن را برید، (و بر اثر این اقدام) کور شد. عمران فرزندی داشت به نام ابوعمرو. او درخت را به تمام برید. (و بر اثر این اقدام) ثروت و مال او که هفتاد تا هشتاد هزار درهم بود، از دست رفت و سرانجام چیزی برایش نماند. عمرو دارای دو فرزند بود که هر دو دبیر ابوالحسن محمّدبن ابراهیم سمحور (سیمجور)(2) بودند، یکی به نام ابوالقاسم و دیگری به نام ابوصادق و آن دو خواستند که این خانه را تعمیر کنند، بیست هزار درهم برای آن خرج کردند در این بین ریشه درخت را که (برجای) مانده بود کندند و نمی دانستند که از آن چه پیش می آید. یکی از آن دو، متولّی زمین و باغ و املاک امیر خراسان بود،
پس از زمانی به نیشابور مراجعت کرد،(3) در حالی که پای راست او سیاه و گوشت پای او ریخته بود و پس از یک ماه بر (اثر) آن درد مرد. دیگری که بزرگتر بود در
دیوان سلطان نیشابور دبیری می کرد و بر دسته ای از نویسندگان ریاست داشت یکی از آنها گفت: خدا این دبیر را از چشم بد نگاه دارد. در آن ساعت دست او لرزیده، قلم از دستش افتاد و دستِ(4) او زخم شد و از دفتر بیرون آمد و به خانه خود مراجعت کرد. ابوالعباس کاتب با جمعی بر او وارد شدند به او گفتند: این درد از جهت حرارت (گرمی مزاج) تو عارض شده و لازم است که امروز فصد(5) کنی، او