جغرافیای تاریخی هجرت امام رضا علیه السلام از مدینه تا مرو صفحه 120

1- برخی از کتب می نویسند: قطعه قطعه شد.

2- شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا علیه السلام، 2/5-374. و همچنین نگاه کنید به: نجفی یزدی، مناقب اهل بیت، 2/187؛ شیخ عباس قمی، منتهی الآمال، ص322 و 323.

3- در برخی منابع این گزارش به نقل از «احمدبن عامر طائی» آمده است.

4- شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا علیه السلام، 2/375؛ ملا باقر مجلسی، بحارالانوار، 49/123، 7-126؛ شیخ مفید، الارشاد، 2/257؛ ابن صباغ، الفصول المهمّه، ص240؛ شیخ صدوق، الامالی، ص208؛ اربلی، کشف الغمه فی معرفه الائمه، 3/98؛ عطاردی، مسند الامام الرضا علیه السلام، 1/4-43؛ شیخ عباس قمی، منتهی الآمال، ص322؛ مقدس اردبیلی، حدیقه الشیعه، 642؛ فتال نیشابوری، روضه الواعظین، ص374 به بعد؛ کلینی، اصول کافی، 2/407؛ خلیفه نیشابوری، تاریخ نیشابور، ص125؛ بحرانی، مدینه المعاجز، ص470 به بعد و سایر منابع همچون مسند الامام الرضا علیه السلام، 1/44 در پاورقی و زندگانی سیاسی هشتمین امام در ص95 نیز این حدیث را آورده اند.

5- احمدبن حرب هم آمده است.

چند تن از اهل علم به دهانه استر آویختند (در اطراف آن حضرت گرد آمدند و دهانه اسب او را گرفتند) و عرض کردند که تو را به حق خاندان پاکتان قسم می دهیم که حدیثی از برای ما بیان کن که از پدر بزرگوارتان شنیده باشی. امام علیه السلام سر مبارک خود را از عماری (کجاوه) بیرون کرد و بر روی سر آن حضرت ردایی از خز منقش و نگارین قرار داشت و دورو بود، یعنی پشت و روی آن مثل یکدیگر بود و فرمود: حدیث کرد مرا پدر بزرگوارم بنده صالح موسی بن جعفر علیه السلام و فرمود حدیث

کرد مرا پدر بزرگوارم جعفربن محمّد علیه السلام و فرمود: حدیث کرد پدر بزرگوارم ابوجعفر محمّدبن علی، باقر علم انبیا علیه السلام (یعنی شکافنده علم پیغمبران) و فرمود: حدیث کرد مرا پدر بزرگوارم علی بن الحسین سیدالعابدین علیه السلام، و فرمود: حدیث کرد مرا پدر بزرگوارم سید جوانان بهشت حسین علیه السلام و فرمود: حدیث کرد مرا پدر بزرگوارم علی بن ابی طالب علیه السلام و فرمود: شنیدم از پیغمبر صلی الله علیه و آله که فرمود، شنیدم از جبرئیل که گفت: خداوند جلّ جلاله فرمود: منم خدایی که نیست جز من خدایی، پس مرا عبادت کنید. هر کس «لااله الاّ اللّه» بگوید داخل شده است در قلعه من و هر کس داخل شود در قلعه من ایمن است از عذاب من.(1)

شیخ صدوق در ادامه روایت می افزاید: از اسحاق بن راهویه(2) نقل شده که

چون حضرت رضا علیه السلام خواست از نیشابور به سوی خراسان و نزد مأمون بیرون رود، اصحاب حدیث گرد او آمدند و عرض کردند: یابن رسول اللّه تو از نزد ما کوچ می کنی و حدیث نمی کنی ما را به چیزی که آن را ضبط کنیم؟ آن جناب در میان عماری (کجاوه) نشسته بود و سر از عماری بیرون کرد و فرمود: از پدرم موسی بن جعفر علیه السلام شنیدم که به نقل از پدران بزرگوار(3) خود از رسول خدا صلی الله علیه و آله و آن جناب از

جبرئیل نقل کرد که گفت از خداوند عزّوجلّ شنیدم: «لااله الاّ اللّه» قلعه من است، پس هر کس داخل شود در قلعه من ایمن است از عذاب من. چون راحله قدری راه پیمود آن جناب فرمود: ولی با شروط لااله الاّ اللّه، و من (ولایت حضرت علی بن موسی) از شروط لااله الا اللّه هستم.