جغرافیای تاریخی هجرت امام رضا علیه السلام از مدینه تا مرو صفحه 82

1- زرکوب شیرازی، شیرازنامه، ص24.

2- ابن بلخی، فارسنامه، ص132؛ اصطخری، مسالک الممالک، ص111؛ آربری می نویسد: نام شیراز را در کشفیات باستان شناسی، به صورت Shira-its-ish، آمده است. ر.ک. به: آربری، شیراز، ص40.

3- اصطخری، مسالک الممالک، ص8-97. ن.ک. به: اطلس تاریخی ایران، نقشه شماره 8، 9،10.

4- اصطخری، مسالک الممالک، ص 115؛ اعتماد السلطنه، مرآت البلدان، 1/103؛ ابن حوقل، صوره الارض، ص194.

5- ابن حوقل، صوره الارض، ص194.

6- ابن حوقل، صوره الارض، ص36.

ابرکوه (ابرقوه)

همچنان که گفته شد، ابرکوه یا ابرقوه یکی از توابع و نواحی شهر قدیمی اصطخر بوده است. ابن حوقل ابرقوه و یا ابرقویه را شهری مستحکم به اندازه یک سوم شهر اصطخر با بازارهای معمور و آباد در قرن چهارم توصیف می کند.(1) ابرقوه در شمال قریه بیذ (ده بید) در نیمه راه اصطخر و یزد واقع شده.(2) مقدسی از مسجدی نیکو در این شهر سخن گفته است(3) و حمداللّه مستوفی در خصوص این شهر می نویسد: ابرقوه را در ابتدا بر دامنه کوهی ساخته بودند و به آن «برکوه» می گفتند و بعد از آن بر صحرایی که هم اکنون است شهر را ساختند. وی می نویسد: در ابرقوه «جهودی» چهل روز اگر بماند، نماند، و بدین سبب جهود در آن جا نیست و اگر از جای دیگر

به مهمی به آن موضع روند بعد از چهل روز معاودت کنند. در آن جا سروی است که در جهان شهرتی داشته و درخت سروی در ایران زمین مثل آن نیست.(4)

آثار تاریخی ابرقوه

در شهر ابرقوه و حومه آن آثار تاریخی دوران مختلف مشاهده می شود، از جمله، مسجد جامع ابرقوه،(5) مقبره حسن بن کیخسرو (مزار طاووس الحرمین) قطبیّه، مناره سر در، مسجد حاجی کامل امامزاده احمدبن موسی بن جعفر علیه السلام، مسجد امامزاده احمد، گنبد علی، و مسجدی موسوم به مسجد بیرون، بنای مزاری مشهور به پیرسک یا پیر صدق و سرو پشت آسیاب، بناهای تاریخی در کوه صفه و(6)...