- پيشگفتار 1
- هارون و فرزندانش 4
- عبدالله مأمون 7
- محمد امين 9
- ولايتعهدي امين 12
- ولايتعهدي مأمون 13
- مرگ هارون و آغاز درگيريها 16
- نقش زبيده 16
- نژادپرستي اعراب 17
- نژادپرستي ايرانيان 19
- اشاره 19
- آوردن مأمون به خراسان 20
- جلوگيري از بازگشت مأمون 21
- شادماني از بازگشت عباسيان 23
- قصد كشتن مأمون 23
- قرائن توطئه ايرانيان 23
- جلوگيري از رفتن به بغداد 24
- جلوگيري از وحدت 24
- اقدامات فضل بن سهل در تثبيت مأمون 26
- انتخاب لقب امام الهدي 26
- جلب حمايت دانشمندان 26
- ساده زيستي عوام فريبانه 27
- اشاره 27
- جلب حمايت افكار عمومي 27
- ايجاد رفاه عمومي 28
- كنار گذاشتن لباس سياه 30
- اقدامات مأمون براي تثبيت حكومت 30
- پوشيدن لباس سبز 31
- تبليغ وسيع براي امام علي 32
- آزادي بيان 33
- نقش استقلال طلبان 36
- شورشهاي سياسي 37
- شورشهاي عقيدتي 38
- كشتن امين و پيامدهاي آن 42
- جدايي بنيعباس 43
- افشاي چهرهي واقعي مأمون 43
- سلب اعتماد اعراب 44
- سلب اعتماد ايرانيان 44
- جسارت علويان 44
- محبوبيت روزافزون علويان 45
- اشاره 47
- سركوبي علويان 47
- حذف آل علي از صحنهي سياسي 47
- تعيين مسير حركت امام رضا 48
- تبليغ لقب الرضا 49
- جلب اعتماد ايرانيان 50
- برائت از كشتن امين 50
- اشاره 50
- برائت از عباسيان 51
- حمايت از علويان 51
- پنهان كردن قتل هرثمة بن اعين 51
- امام رضا و پذيرش ولايتعهدي 56
- اطلاعرساني امام رضا 59
- مقاومت در آمدن 59
- كيفيت خروج از منزل 60
- كيفيت خداحافظي با رسول خدا 60
- تلاش در مسير 61
- اشاره 61
- نيشابور 61
- سناباد 62
- مقاومت در پذيرش 63
- سرخس 63
- پذيرش تشريفاتي 67
- عكسالعمل امام رضا پس از انتصاب به ولايتعهدي 67
- عدم همكاري 68
- نقد عملكرد مأمون 71
- كنترل قيام امام رضا 73
- انتخاب خانهاي قابل كنترل 73
- آوردن امام رضا به خراسان 73
- قرار دادن محافظ جاسوس 74
- قرار دادن جاسوس 74
- جاسوس شبانه 75
- توطئهي سلب اعتماد ايرانيان از امام رضا 76
- نقد اين تفكر 85
- هدفهاي مأمون از تشكيل جلسات مناظره 85
- اشاره 85
- علم دوستي مأمون 86
- منزوي كردن امام رضا 86
- نقد اين تفكر 86
- اشاره 86
- اشاره 86
- نقد اين دليل 87
- نقد اين دليل 88
- اشاره 88
- محدود كردن امام رضا به بعد علمي 88
- نقد اين دليل 89
- ايجاد سرگرمي براي مردم 89
- اشاره 89
- مطرح شدن مأمون به عنوان زمامداري عالم 90
- مشكلات مأمون 91
- شرايط سياسي حكومت مأمون 91
- اشاره 91
- تقاضاي كارهاي غيرعادي يا معجزه 93
- جلب اعتماد عباسيان 99
- برتري عباس 100
- ظلم و ستم نسبت به بنيعباس 101
- كشتن امين 101
- ولايتعهدي علي بن موسي 102
- اشاره 102
- وليعهد نكردن عباس 102
- لياقت ذاتي امام رضا 103
- ذهنيت بنيعباس نسبت به ولايتعهدي 103
- هدف از ولايتعهدي امام رضا 103
- قدرت مجوسيان 104
- تمسخر پدران 104
- حذف فضل بن سهل از صحنهي سياسي 105
- كشتن فضل بن سهل 107
- حذف امام رضا از صحنهي سياسي 110
- تصريح امام رضا 111
- كيفيت ورود امام بر مأمون 111
- قرائن شهادت امام رضا به دست مأمون 111
- اجبار به خوردن انگور 112
- خروج خشمگينانه از مجلس مأمون 112
- كيفيت حضور مأمون 113
- پاسخ امام رضا 113
- شهادت افكار عمومي 113
- دفن شبانهي امام 113
- پاورقي 113
- تأخير در دفن امام 113
آوردند و مأمون به همهي آنها پاسخ داد و سپس وارد بحث با متكلمان شد تا جايي كه همه ساكت شدند. مأمون به آنان گفت: ساكت شديد، گفتند نميدانيم چه بگوئيم و بعد دستور داد آنان بروند.
اين جلسه گرچه بسيار طولاني بود ولي نه اولين جلسه او بود و نه آخرين جلسه. براي اين گفته مان كه مأمون از عشق مردم به اميرالمؤمنين عليهالسلام سوء استفاده ميكرد وگرنه اعتقادي بدين مسائل نداشت دلايلي داريم كه در اين جا فقط به دو مورد آن اشاره ميكنيم:
الف - مأمون در مناظره با امام رضا عليهالسلام دربارهي امامت به گونهاي سخن ميگويد كه از بياعتقادي او به اين مسائل حكايت دارد.
ب - صدوق قدس سره مينويسد وقتي گزارش اين جلسات مأمون به امام رضا عليهالسلام ميرسيد «امام رضا عليهالسلام به اصحاب مورد اعتمادش ميفرمود: فريب سخنان او را نخوريد، به خدا قسم غير از او كسي قاتل من نيست!!» [73].
آزادي بيان
مأمون برخلاف خلفاي عباسي كه خشونت و سختگيري آنان زبانزد بود و حتي به پدرش،هارون، لقب حجاج بني العباس را داده بودند، در خراسان براي جلب حمايت مردم به آنان آزادي بيان داده بود طوري كه هر چه دربارهي خودش ميگفتند عكسالعمل نشان نميداد. او در اين زمينه شعاري براي خودش انتخاب كرده بود: «اگر مردم بدانند كه من چقدر عاشق عفو و گذشتم، با جنايت كردن به من نزديك ميشوند» [74].
عفو و گذشت هايي از او نقل كردهاند كه تعجب انسان را بر ميانگيزد.
بايد توجه داشت اين سياست مأمون در خراسان است وگرنه مأمون بغداد بسيار