ولایت عهدی امام رضا علیه السلام صفحه 43

كشتن امين گرچه به حسب ظاهر براي مأمون پيروزي به حساب مي‌آمد، نتايج بسيار منفي براي او به دنبال داشت كه به بعضي از آنها اشاره مي‌كنيم:

افشاي چهره‌ي واقعي مأمون

مأمون در ابتداي كار كه به خراسان آمده بود براي جلب اعتماد مردم با هدايت فضل بن سهل از علما دعوت كرد كه براي پياده كردن احكام اسلامي و گسترش عدالت و … با او همكاري كنند. او با ساده زيستي فريبكارانه و … عامه مردم را فريب داد تا آنجا كه شاعران در شعر خود لقب امام الهدي را براي او به كار مي‌بردند كه پيشتر نمونه‌اي از آن را ارائه كرديم و در سال 196 ه. لقب اميرالمؤمنين را به او دادند [94] ولي برخورد او با سر برادرش حكايت از آن دارد كه او نه تنها اصول اسلامي را رعايت نمي‌كرد بلكه براي حفظ قدرت به اصول انساني هم پايبند نبود.

جدايي بني‌عباس

با انتشار خبر برخورد مأمون با سر برادرش، عباسيان كينه‌ي او را به دل گرفته از او جدا شدند، زيرا به اين نتيجه رسيدند كه او هيچ علاقه‌اي به بني‌عباس ندارد وگرنه دو برادر هر چه هم كه با يكديگر دشمني داشته باشند، پس از شكست يكي، ديگري با سر او چنين نمي‌كند! پيش از اين گفتيم كه عباسيان هنگام اعزام سپاه براي جنگ با مأمون زنجيري طلايي در اختيار فرمانده سپاه قرار دادند كه پس از اسير كردن مأمون به حرمت اين كه پسر هارون است او را با زنجير طلايي به بند بكشند و بياورند ولي برخورد مأمون با برادرش هرگز براي عباسيان قابل تصور نبود. بايد توجه داشت كه عباسيان گروه كثيري بودند و مأمون در سال 200 ه. قبل از مسأله ولايتعهدي امام رضا عليه‌السلام دستور سرشماري عباسيان را داد كه معلوم شد عباسيان سي هزار نفر هستند [95] محتواي قصيده‌هايي كه شاعران در مرگ امين سروده‌اند از عمق نفرت عباسيان از اين كار حكايت دارد؛ بخصوص قصيده خزيمة بن الحسن كه از زبان زبيده مادر امين سروده شده بود چنان تأثيري منفي داشت كه وقتي اين قصيده را براي خود مأمون