- اهداء 1
- مقدمه 2
- جریانی از زندگی امام 3
- مآخذ ما در نقل این خطبهی شریف 4
- اسناد در خطبه شریف 5
- رئیس المحدثین صدوق و خطبه 7
- موارد ضبط خطبه شریف 8
- خصوصیات این رساله 9
- خطبة الرضا فی التوحید 11
- خطبه 01 16
- خطبه 02 18
- خطبه 03 24
- خطبه 04 27
- خطبه 05 31
- خطبه 06 34
- خطبه 07 37
- خطبه 08 39
- خطبه 09 42
- خطبه 10 45
- خطبه 11 49
- خطبه 12 52
- خطبه 13 55
- خطبه 14 58
- خطبه 15 61
- خطبه 16 66
- خطبه 17 72
- خطبه 18 76
- خطبه 19 78
- خطبه 20 81
- خطبه 21 86
- خطبه 22 88
- خطبه 23 92
- خطبه 24 99
- خطبه 25 103
- خطبه 26 107
- خطبه 27 112
- خطبه 28 113
- خطبه 29 116
- خطبه 30 119
- خطبه 31 122
- خطبه 32 125
- پاورقی 125
ولی انیت و تحقق وجود مخلوقات به کیفیت حدوث و ناپایداری و فقر و جسمانیت و محدود به حدود و به حیاة محدود و معین و احتیاج، میباشد.
پس این دو حجاب (موجودات خارجی، انیت داخلی) بزرگترین مانع و حاجب انسان میشوند، در راه رسیدن به حقیقت و توجه به نور نامحدود پروردگار متعال و ارتباط با عالم لاهوت.
و لازم است فکر انسان موحد از این دو جهت کاملا تخلیه گردد.
و أما [علت] تعبیر به مباینت:
زیرا مباینت عبارتست از روشن شدن و انکشاف میان دو چیز پس از آنکه ابهام و تاریکی بود و این معنی متناسب با فیما بین خالق و مخلوق است، که اشتراک مفهومی اجمالی در وجود و صفات عمومی وجود دارند و با توجه به حقیقت انیت آنها این اجمال و ابهام برطرف میشود.
و أما [علت] تعبیر به انیت:
زیرا موجودات از این جهت جدا گشته و امتیاز و افتراق پیدا میکنند، نه از لحاظ مطلق وجود.
پس مباینت فیمابین خالق و مخلوق، از نظر خصوصیات تحقق وجود آنها (انیت) است.
و نسخه بدلهای مختلف در این دو جمله، متناسب و درست نیست.