- اهداء 1
- مقدمه 2
- جریانی از زندگی امام 3
- مآخذ ما در نقل این خطبهی شریف 4
- اسناد در خطبه شریف 5
- رئیس المحدثین صدوق و خطبه 7
- موارد ضبط خطبه شریف 8
- خصوصیات این رساله 9
- خطبة الرضا فی التوحید 11
- خطبه 01 16
- خطبه 02 18
- خطبه 03 24
- خطبه 04 27
- خطبه 05 31
- خطبه 06 34
- خطبه 07 37
- خطبه 08 39
- خطبه 09 42
- خطبه 10 45
- خطبه 11 49
- خطبه 12 52
- خطبه 13 55
- خطبه 14 58
- خطبه 15 61
- خطبه 16 66
- خطبه 17 72
- خطبه 18 76
- خطبه 19 78
- خطبه 20 81
- خطبه 21 86
- خطبه 22 88
- خطبه 23 92
- خطبه 24 99
- خطبه 25 103
- خطبه 26 107
- خطبه 27 112
- خطبه 28 113
- خطبه 29 116
- خطبه 30 119
- خطبه 31 122
- خطبه 32 125
- پاورقی 125
خطبه 16
16 - مَوْجُودٌ لَا بَعْدَ عَدَمٍ فَاعِلٌ لَا بِاضْطِرَارٍ مُقَدِّرٌ لَا بِحَوْلِ (بجول) فِکْرَةٍ مُدَبِّرٌ لَا بِحَرَکَةٍ مُرِیدٌ لَا بِهَمَامَةٍ شَاءٍ لَا بِهِمَّةٍ مُدْرِکٌ لَا بمحسة (بِمِجَسَّةٍ) سَمِیعٌ لَا بِآلَةٍ بَصِیرٌ لَا بِأَدَاةٍ.
لغت:
اضطرار: اختیار کردن ضرر و ناراحتی و ابتلاء پیدا کردن.
تقدیر: اندازهگیری کردن و تعیین خصوصیات.
حول: تحول و تبدل حالت و بر گردانیدن است.
تدبیر: آخر و عاقبت چیزی را در نظر گرفته و تأمین کردن.
همامة: قصد نزدیک به تصمیم که استمرار پیدا کند.
مشیئة: تمایل شدید است قبل از طلب و تصمیم.
همة: قصدی که نزدیک به تصمیم باشد.
محسة: آلت احساس کردن و ادراک است.
أداة: آنچه وسیله کمک گرفتن و قوت باشد (آلت)
ترجمه:
او موجود است ولی موجود او پس از عدم نیست. او کننده و بجا