- اهداء 1
- مقدمه 2
- جریانی از زندگی امام 3
- مآخذ ما در نقل این خطبهی شریف 4
- اسناد در خطبه شریف 5
- رئیس المحدثین صدوق و خطبه 7
- موارد ضبط خطبه شریف 8
- خصوصیات این رساله 9
- خطبة الرضا فی التوحید 11
- خطبه 01 16
- خطبه 02 18
- خطبه 03 24
- خطبه 04 27
- خطبه 05 31
- خطبه 06 34
- خطبه 07 37
- خطبه 08 39
- خطبه 09 42
- خطبه 10 45
- خطبه 11 49
- خطبه 12 52
- خطبه 13 55
- خطبه 14 58
- خطبه 15 61
- خطبه 16 66
- خطبه 17 72
- خطبه 18 76
- خطبه 19 78
- خطبه 20 81
- خطبه 21 86
- خطبه 22 88
- خطبه 23 92
- خطبه 24 99
- خطبه 25 103
- خطبه 26 107
- خطبه 27 112
- خطبه 28 113
- خطبه 29 116
- خطبه 30 119
- خطبه 31 122
- خطبه 32 125
- پاورقی 125
و احاطه خارجی و فکری و عقلی واقع نمیشود، گذشته از اینکه جوهر و فطرت از خصائص موجود ممکن است.
3 - وَ بِمُضَادَّتِهِ بَیْنَ الْأَشْیَاءِ، و به سبب ایجاد تضاد در میان موجودات خارجی و چون حرارت و برودت و نور و ظلمت و آب و آتش، میفهمیم که در وجود او ضدیتی با چیزی نیست که در مقابل آن طرف ضد قرار گرفته و محدودیتی در او پیدا شود.
و ضمنا این ضد بودن یا از جهت تضاد جوهری و فطری است و یا به لحاظ عوارض و هر کدام باشد، علامت محدود و معین بودن و ضعف و فقر و احتیاج داشتن خواهد بود.
اضافه بر آنکه این معنی از خصائص و لوازم موجودات مخلوق است.
4 - وَ بِمُقَارَنَتِهِ بَیْنَ الْأُمُورِ، و به لحاظ قرین بودن و مقارن شدن در میان أشیاء، خواه مقارنت مادی باشد و یا معنوی، میفهمیم که وجود نامتناهی و نامحدود واجب، هرگز قرین چیزی قرار نمیگیرد.
زیرا مقارنت (چون ازواج در نباتات و حیوان و ائتلاف در افراد انسان از جهت اخلاق و افکار)، از صفات و خصوصیات مخلوقات بوده و علامت محدود شدن از جهت جوهر و فطرت و سائر خصوصیات مادی و معنوی و موجب ضعف و احتیاج خواهد شد.
پس این چهار خصوصیت که در خلقت ممکنات و در جریان وجود آنها پدیدار میشود، از لوازم امکان و حدوث و محدودیت میباشد.