ترجمه و شرح خطبه‌ی توحیدیه صفحه 99

خطبه 24

لَیْسَ مُذْ (منذ) خَلَقَ اسْتَحَقَّ مَعْنَی الْخَالِقِ وَ لَا بِإِحْدَاثِهِ الْبَرَایَا اسْتَفَادَ مَعْنَی الْبَرَائِیَّةِ (البرائیة)کَیْفَ وَ لَا تَغِیبُهُ (و لا تغییه) مُذْ وَ لَا تُدْنِیهِ قَدْ وَ لَا یَحْجُبُهُ لَعَلَّ وَ لَا تُوَقِّتُهُ مَتَی وَ لَا یَشْتَمِلُهُ حِینٌ وَ لَا تُقَارِبُهُ مَعَ إِنَّمَا تَحُدُّ الْأَدَوَاتُ أَنْفُسَهَا وَ تُشِیرُ الْآلَةُ إِلَی نَظَائِرِهَا وَ فِی الْأَشْیَاءِ یُوجَدُ أَفْعَالُهَا مَنَعَتْهَا مُذُ الْقَد

24 - لَیْسَ مُذْ (منذ) خَلَقَ اسْتَحَقَّ مَعْنَی الْخَالِقِ وَ لَا بِإِحْدَاثِهِ الْبَرَایَا اسْتَفَادَ مَعْنَی الْبَرَائِیَّةِ (البرائیة)کَیْفَ وَ لَا تَغِیبُهُ (و لا تغییه) مُذْ وَ لَا تُدْنِیهِ قَدْ و لَا تَحْجُبُهُ لَعَلَّ وَ لَا تُوَقِّتُهُ مَتَی وَ لَا تَشْمَلُهُ حِین وَ لَا تُقَارِنُهُ مَعَ.

لغت:

بَرَایَا: جمع بریه، به معنی خلیقه که بعد از مرتبه خلق و تقدیر، ایجاد می‌شوند و بارئیت: خالق و موجد بودن بعد از تقدیر.

مُذْ، منذ: حرفند از حروف جر، دلالت می‌کنند به تعیین ابتداء زمان تا به حال.

قَد: حرفی است که چون به فعل ماضی داخل شود به تحقیق و تقریب دلالت می‌کند.

لَعَلَّ: از حروف مشبه به فعل و دلالت می‌کند به ترجی و امیدواری و توقع.

مَتَی: اسمی است که برای زمان استعمال می‌شود، استفهاما یا شرطا.

حِین: اسمی است به معنی مطلق زمان محدود غیرمعین.

مَعَ: اسمی است که دلالت می‌کند به اجتماع و تقارن.

ترجمه:

نیست که سزاوار معنی خالقیت باشد از زمانی که خلق کرده است و نه