(حج از دیدگاه قرآن و حدیث (تفسیر موضوعی المیزان صفحه 28

آخرين طواف بيت عتيق (53)

تعظيم حرمات خدا

«ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ حُرُماتِ اللّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَ اُحِلَّتْ لَكُمُ الاَْنْعامُ اِلاّ ما يُتْلي عَلَيْكُمْ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الاَْوْثانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ،» «آري اين چنين و هر كس حرمت‌يافتگان خداي را بزرگ بدارد همان براي او نزد پروردگارشان عمل نيكي محسوب مي‌شود و خدا چارپايان را بر شما حلال كرده مگر آنچه كه برايتان خوانده شود، پس، از پليدي بتها كناره‌گيري كنيد و از گفتار دروغ اجتنــــاب ورزيــد.» (30 / حــج)

مي‌فرمايد: آنچه ما براي ابراهيم و مردم بعد از وي تشريع كرديم و مناسكي كه براي حج مقرر داشتيم اين‌ها است كه ذكر كرده و بدان اشاره نموديم. و به عبارت ساده‌تر بعد از آنكه بيان كرد كه مناسك حج عبارت است از احرام، طواف، نماز، قرباني، اخلاص و اجتناب از شرك، با كلمه ذلك فرمود: اين بود آنچه در زمان ابـراهيم و بـه زبـان او بـراي مـردم تـشريع كرديم.

(54) حج

و جملــه «وَ مَــنْ يُعَظِّــمْ حُــرُمــاتِ اللّهِ فَهُــوَ خَيْــرٌ لَــهُ،» تحــريـك و تشـويق مــردم اســت بــه تعظيـم حرمات خــدا.

و حرمات خدا همان اموري است كه از آنها نهي فرموده و براي آنها حدودي معين كرده كه مردم از آن حدود تجاوز نكنند و به ماوراء آنها قدم نگذارند، پس تعظيم آن حدود همين است كه از آنها تجاوز نكنند.

آنچه از سياق برمي‌آيد اين است كه اين جمله مقدمه و زمينه‌چيني باشد براي آيه بعد كه مي‌فرمايد: «وَ اُحِلَّتْ لَكُمُ الاَْنْعامُ اِلاّ ما يُتْلي عَلَيْكُمْ،» چون اگر اين جمله را به جمله قبلي ضميمه كنيم اين معنا را مي‌فهماند كه انعام - در عين اينكه از جمله رزق‌هايي است كه خدا به مردم داده و بر ايشان حلال كرده - حدودي هم براي آن معين نموده كه نبايد از آن تجاوز شود و جمله استثنائي «اِلاّ مـا يُـتْلي عَـلَيْكُـمْ،» به آن حدود اشاره مي‌كند.

و منظور از اينكه فرمود: «اِلاّ ما يُتْلي عَلَيْكُمْ - مگر آنچه برايتان خوانده مي‌شود،»

تعظيم حرمات خدا (55)