(حج از دیدگاه قرآن و حدیث (تفسیر موضوعی المیزان صفحه 67

«اُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَ طَعامُهُ مَتعا لَكُمْ وَ لِلسَّيّارَةِ وَ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْـبَرِّ ما دُمْتُمْ حُـرُما وَ اتَّقُوا اللّهَ الَّذيآ أِلَيْهِ تُحْشَرُونَ،»

«حلال شده است براي شما شكار دريايي و خوردن آن براي اينكه براي شما و رهگذرها متاعي باشد و حرام شده است بر شما شكار خشكي مادامي كه در احـراميد و بـترسيد از خـدايي كه بـه سوي او محشور مي‌شويد.» (96 / مائده)

اين آيات در مقام بيان حكم شكار كردن حيوانات دريايي و صحرايي است، نه حكم

(146) حج

خوردن آنها و اين خود شاهد است بر اينكه بايد متعينا بگوييم مراد از «طعامه - خوردن» كه معناي مصدري است، نيست، بلكه مراد شكار كردن است.

و مقصود از حليت طعام دريا حليت خوردن آن است، در نتيجه از حليت صيد جواز شكار كردن حيوانات دريايي استفاده مي‌شود و از طعام دريا حليت خوردن هر چيزي كه از دريا گرفته شود به دست مي‌آيد، و لو اينكه اين عنوان (آنچه از دريا گرفته شود،) اعم است، هم شامل شكار مي‌شود و هم مردارهايي كه آب بيرون مي‌اندازد و هم غير حيوان، الا اينكه آنچه از اخبار اهل بيت عليه‌السلام وارد شده است اين عنوان (آنچه از دريا گرفته مي‌شود،) را تفسير مي‌كند به ماهي‌هاي شور و امثال آن از شكارهاي مانده و كهنه و اينكه فرمود: «مَتعا لَكُمْ وَ لِلسَّيّارَةِ،» گويا حال است براي صَيْدُ الْبَحْرِ وَ طَعامُهُ و در آن اشاره‌اي هم به اين جهت هست كه خداوند از در منت آن را حلال فرموده و چون خطاب به مؤمنين از جهت مُحرم بودنشان است. عبارت لَكُمْ وَ لِلسَّيّارَةِ بمنزله اين است

شكارهاي حلال و حرام دريائي و صحرائي (147)

كه گفته شود براي شما مُحرمها و غير شما يعني آنهايي كه احرام ندارند.

اين را هم بايد دانست كه در آيات مورد بحث گفتگوهاي فقهي زيادي هست كه، اگر كسي بخواهد از آن اطلاع حاصل كند بايد به كتب فقهي مراجعه نمايد.

حرمت كعبه بيت الحرام و تشريع مناسك آن