رساله ی حل ما ینحل صفحه 32

زبان به شکر شکر می گشود و در کشتزار نص ان الله مع الصابرین دانه ی صبر و تحمل می درود.

نظم:

صبر و بلا مایده ی اولیاست

توشه این ره همه درد و عناست

هر آینه معنی بیت آن شد که مهر به خوناب شفق چون امام حسین غرقه گشته و صبح به زهر الماس ستاره چون امام حسن شهید شده که یکی لاله باغ مصطفی، دیگری سرو چمن مرتضی بود.

بیت 29

این شده چون عقل و روح لقمه انواع نقل

وان شده چون جد و باب طعمه ارباب ظن

از الفاظ «این و آن» غرضش وجود شریف این دو سرو بوستان جنان است و این دو دسته ریحان باغچه رضوان یعنی یکی چون عقل و روح لقمه انواع نقل احادیث و موعظه صحیح گشته که نیشکر نصیحتش لقمه قوت و قوت دلها بودی، و آن یکی چون جد و بابش که حضرت نبی و علی اند طعمه انواع ظن شده که بعد از مشاهده معجز کفار به آن حضرت ظن سحر می بردند و از ایشان سخنهای ناشایست سر می زد که اکنون نهال تذکره ی او میوه ی بی ادبی بار می آورد.

هر آینه معنی این بیت آن شد یکی چون عقل و روح از نقل قوت دل و قوت جان می بخشید، و یکی چون جد و باب لباس طعن و تشنیع نااهلان را بقامت رعنا می کشید و می پوشید.

بیت 30

هرکه دمی با شما رطل گران نوش کرد

دیده عقلش ندید دل به بلا مرتهن

مرتهن طوطی ستاننده را گویند، و کسی را نیز گویند که رهن گذاشته بود مالی را یا اسبابی را و اینجا بدان معنی واقع شده زیرا که می فرماید هرکه با شما رطل گران محبت و اخلاص بلب ادب درکشید دیده ی عقل او هرگز دل خود را به بلا مرهون ندید یعنی به هیچ گونه غم گرو نگشت و بدام محنت گرفتار نیامد.

هرکه با چون توئی بنوشد می

دل او کی شود گرو با غم

بیت 31

سایه ذات خدای پایه فر همای

پاره نفس رسول چاره کت حزن

چون مقرر است که سایه بوجود اصل ملاقی است فی الواقع از ایشان نزدیکتر به حضرت بیهمتا وجودی نتوان یافت زیرا که از بطن فاطمه زهرا بنت رسول الله صلی الله علیه و سلم بودند، و آدم خلیفه