رساله ی حل ما ینحل صفحه 34

بیت 33

خورده جگرهای خویش بر خطواتش زمین

کرده ستمهای سخت بر حلواتش زمن

یعنی زمین بر خطاهائی که نسبت بدان ذات شریف و عنصر لطیف نموده از لاله جگرهای خویش می خورد که چرا بدان سرو آزاد این بیداد کردم، و ستم های سخت که حلوات شهد طاعتش زمان نافرجام کرد از فلک کاس های زهر می نوشد که چرا آب بلب تشنگان کربلا ندادم.

نظم:

همیشه دجله بسر کف زنان ز حیف و دریغ

که قطره ای شهیدان از آن نشد تعیین

و معنی لفظ زمن هنگام و وقتست

هر آینه معنی آن شد که زمین بر خطائی که نسبت بدو کرد که شین راجع آن است جگر خویش می خورد که زمان بر حلوات شهد زندگانی او ستمکاری پسندید.

بیت 34

شاهد لولاک را روضه ی پاکش سکون

زاهد افلاک را حضرت پاکش سکن

غرض از شاهد لولاک گوهر وجود پاک آن صاحب اسرار ماعرفناک است که خط لولاک لما خلقت الافلاک از دیوان رسالتش ورقی است، و اطباق سپهر نه رواق از دفاتر علو مراتبش طبقی حضرت رسول را صلی الله علیه و آله و سلم بر سر روضه پاک آن میوه ی دل بتول سکون و قرار است چنانکه پدران بر سر خاک فرزندان شهید می نشینند و خون میگریند.

نظم:

فلک با صد جفا در خاک کرد آن گوهر پاکت

همان بهتر که همچون شمع سوزم بر سر خاکت

و زاهد افلاک را با اشک سیاه بر سر خاک حضرتش دل بستگی و قرار است چنانکه منزویان چمن روحانی با یاد محبوب جانی نوح های زار است.

هر آینه معنی بیت آن شد که حضرت رسالت را بر روضه ی پاک وی سکون است و زاهد افلاک با گلشن خاکش مقرون

بیت 35

حاسد شوم اخترش مرده ولی در

قاصد بد گوهرش زنده ولی در کفن

غرضش از حاسد ایام یزید پلید است که اختر شومش باعث غروب کوکب منیر خورشید تنویر