رساله ی حل ما ینحل صفحه 42

رضا علیه التحیه و الثناء از مدینه چنان بود که مأمون علیه اللعنه نامه ها نوشت و پیغام ها داد با امام که می باید چون آفتاب از یثرب بجانب این تیره بختان گذاری نمائی و این دیار را به شرف نور حضور مشرف فرمائی که همه ملک از آن تست و رعایا و بزرگانش همه تابع امر و فرمان تو و اگر قبول فرمائی مأمون نیز بنده ای از بندگان تو باشد و کمینه ای در سلک غلامان تو گردد. حضرت امام رضا بطوع و رغبت قبول نموده رضا به قضای رب جلیل داد و از مدینه شریف رحیل اختیار نمود ابواب سفر بر ماه رخسار گشاد، و به اولاد و اتباع که اکثر امام زاده ها بودند با درایت و هر یک نوری بر سپهر ولایت و کوکبی بر فلک هدایت وصیت نمود که ای فرزندان مأمون بطلب ما نامها فرستاده اول من پیش رفته مقام را معلوم نمایم که در صحرای اختلاط آیا خار نفاقی از زمین دلهای تیره ی ایشان سر می زند یا گلهای موافقت از چمن انسانیت ایشان می روید آنگاه جهت شما کس خواهم فرستاد ایشان را نوید دیار خراسان داد خود متوجه دیار خراسان شدند چون مأمون ازاین حال خبر یافت به استقبال شتافت تمام حکومت دیار خراسان را بدو تفویض فرمود و خود بر آستانش مانند وزرا می بود، حضرت امام از نفاق اهل ظلام غافل جهت امام زادگان کس فرستاد و بدیشان مژده مناصب داد چون امام زادگان متوجه پایه ی سریر مملکت خراسان شدند و خاطر مأمون لعنه الله از همه جانب جمع شده به تفرقه آن کواکب مضی که

هر یک سلطان صورت و معنی بودند اجازه داد و به انگور مسموم قصد آن معصوم نمود جهت اولاد و اتباع ایشان نیز بهر دیار حکم قتل روانه نمود مجموع آن گوهرهای اصداف نبوت بخاک تیره برابر گشته هدف تیر بلا و لاله شهید باغ رضا شدند.

ای خاک اگر سینه ی تو بشکافند

بس گوهر قیمتی که در سینه ی توست

هر آینه کعبه دور از دیار عید بعید از وطن بنابرین حکایت و مبنی برین روایت است که در غربت بدان میوه ی شجر نبوت این جفاها گذشت.

بیت 49

در صف میدان حرب جمجمه مرکبش

نان و دل و قوت جسم با نمک ذوالمنن

جمجمه در لغت قفای دریا و چوب پاره و مکان پر لای قابل غرقه گشتن را گویند و به معنی جام ته بته نیز آمده است و اینجا بدان معنی است زیرا که جای پای شتر را که بر روی هم می افتد بدان تشبیه نموده و بدان مناسبت به نان دل قوت جسم اشارتی رفته، و نمک آنرا از صاحب منت یعنی