مدایح رضوی در شعر فارسی صفحه 115

مشتاقی نائینی

اشاره

آقا میرزا علی خان صفاء السلطنه متخلص به «مشتاقی» از شاعران قرن سیزدهم هجری است. وی در سال 1246 ه در نائین تولد یافت و پس از کسب علوم مقدماتی به تهران آمد و به معاونت وزارت انطباعات رسید و زمانی منشی عباس میرزا ملک آرا بود. مشتاقی در اواخر عمر به عرفان روی آورد و دست ارادت به مشتاق علی شاه کرمانی سپرد و از آن پس به احترام پیر خویش «مشتاقی» تخلص اختیار کرد.

در مدیح حضرت ثامن الائمه علی بن موسی الرضا

دیوان مشتاقی، میرزا علی خان نائینی (صفاء السلطنه) تهران، چاپ سنگی، 1322 ق.

این معبد ملائکه یا عرش کبریاست

یا بقعه ی منور سلطان دین رضاست

ارواح انبیا همه طائف (1) در این حریم

گویا خجسته کعبه ی ارواح انبیاست

از صوفیان صافی تا آدم صفی

صف در صف ایستاده درین صفه صفاست

شاها گه نماز به درگاه بی نیاز

جبریل را به شخص شریف تو اقتداست

طوبی (2) ز دوحه ی کرمت شاخه ای بود

طوبی لمن یزورک (3) کاو را چه عیش هاست

تاوان یک زیارت تو صد هزار حج

چونان که یک اشارت تو خلد را بهاست

خاکی که زایر تو گذارد قدم بر آن

فرخنده تربتی است که بهتر ز کیمیاست

گردی که سم مرکب زایر کند بلند

در پیش چشم اهل نظر به ز توتیاست

با سطوت (4) تو قهر خدا برترین عذاب

با همت تو ملک جهان کمترین عطاست

در پایه ی جلال تو گردون چو گرد کان

در سایه ی جمال تو خورشید چون سهاست

مقصود از آفرینش کون و مکان تویی

اینک حدیث بضعه منی برین گواست

1- 420. طائف: طواف کننده، شبگرد.
2- 421. طوبی: نام درختی در بهشت که اصل آن در سرای حضرت علی (ع) است و در خانه ی هر مؤمنی شاخی از آن باشد. اصل کلمه به اعتقاد مفسران حبشی و یا هندی است (تفسیر ابوالفتوح، چاپ تهران، ج 2 ص 192 - 193. تفسیر طبری، طبع مصر ج 13 ص 87 - 88).
3- 422. طوبی لمن … : خوشا بر احوال آن کسی که تو را زیارت کند.
4- 423. سطوت: قهر و غلبه، ابهت و وقار.