مدایح رضوی در شعر فارسی صفحه 118

روشن اردستانی

اشاره

میرزا محمد صادق اردستانی متخلص به «روشن» و ملقب به «جناب» فرزند ملا محمد طاهر از شعرای عصر ناصری است که در اصفهان اقامت داشت. «روشن» در انواع شعر بخصوص در قصیده و غزل استاد بود و بعضی از غزل های عرفانی او هم سنگ اشعار فروغی بسطامی است. وی مدتی را در عتبات گذراند و سرانجام به دار الخلافه ی تهران افتاد. «جناب» مردی صافی اندیشه و وارسته بود و از راه صحافی امرار معاش می کرد.

«روشن» در سال 1305 قمری در تهران درگذشت.

در مدح و منقبت حضرت رضا

دیوان روشن اردستانی، به سعی معین الحکما، چاپ سنگی، 1317 ق.

یا رب منم گرفته در این آستانه جا

یا مور بر بساط سلیمان نهاده پا

یا تشنه ای به چشمه ی حیوان کشیده رخت

یا مجرمی به روضه ی رضوان گزیده جا

افتد که را قبول که دولت شود دلیل (1).

باور که می کند که شود بخت رهنما

یا ذره ای به ذروه ی (2) خورشید برده ره

یا قطره ای به لجه (3) عمان شد آشنا

منت خدای را که ز بیغوله ی (4) فنا

خضرم دو اسبه برد به سرچشمه ی بقا

برداشت پرده شاهد مقصودم (5) از جمال

روشن نمود دیده ام از پرتو لقا

آمد برون کلیم روانم ز رود نیل

با سحر سوز معجز و با خصم کش عصا

انگشتری گرفتم از دست اهرمن

آسوده دل نشستم با پور برخیا (6).

پهن است چون وساده (7) در ایوان من سحاب

رام است همچو ناقه به فرمان من صبا

1- 438. دلیل: راهنما، تند مران ای دلیل ره که مبادا خسته دلی در قفای قافله باشد (فروغی بسطامی).
2- 439. ذروه: قله، سر کوه، اوج.
3- 440. لجه عمیق ترین موضع دریا، میانه ی آب دریا.
4- 441. بیغوله: گوشه ای دور از آبادی، ویرانه.
5- 442. شاهد مقصود: مراد حضرت حق است جل جلاله به اعتبار ظهور و حضور و گاه اطلاق می شود بر آنچه در قلب انسان است و آدمی همواره به یاد اوست (اللمع - چاپ لیدن ص 339).
6- 443. پور برخیا: مقصود آصف فرزند برخیا وزیر حضرت سلیمان (ع) است.
7- 444. وساده: مسند، اورنگ، بالش (به تثلیث حرف اول).