مدایح رضوی در شعر فارسی صفحه 44

بابا فغانی

اشاره

بابا فغانی از شعرای نامدار اوایل قرن دهم هجری است. وی علاوه بر شیراز مدتی را در تبریز در خدمت سلطان یعقوب آق قویونلو گذراند و اواخر عمر را در خراسان به عزلت و مجاورت بقعه ی پاک حضرت رضا (ع) سپری کرد. فغانی در قصیده، غزل و مثنوی استاد بود. بابا فغانی با ذوقی سرشار و زبانی ساده سبک خاصی در غزل آورده؛ ولی در شیوه ی خود به حافظ نظر داشته است. وی در سال 925 هجری در مشهد درگذشت.

در منقبت امام همام علی بن موسی الرضا

دیوان بابافغانی، به کوشش احمد سهیلی خوانساری، تهران، چاپ اقبال، 1340 ش.

بود پیوسته نیت در ریاض روضه رضوان را

که بوسد آستان روضه ی شاه خراسان را

مه ایوان یثرب (1) آفتاب مشرق و مغرب

که سقف مشهدش همسایه آمد عرش رحمان را

سجود آستانش دولت دنیا و دین بخشد

همین دولت بسست از دین و دنیا اهل ایمان را

نظر در صورت قندیل (2) محراب مزارش کن

اگر از چشمه ی خورشید جویی آب حیوان (3) را

غبار آستانش دیده ها را می کند روشن

صفای مرقدش بخشد صفا آیینه ی جان را

ملایک رو نهند از حلقه ی اهل صفا اینجا

که در این کعبه دریابند اجر عید قربان (4) را

1- 117. یثرب: نام قدیم مدینه که پس از هجرت رسول اکرم (ص) مدینه النبی نامیده شد و از جهت اختصار بعدها «مدینه» نام گرفت.
2- 118. قندیل: چراغدان.
3- 119. آب حیوان: آب حیات، آب زندگانی. قدما معتقد بوده اند که چشمه ای بدین نام در طبیعت وجود دارد و هر کس از آن بنوشد جاوید می ماند اما: «آب حیوان نه آب حیوان است جان با عقل و عقل با جان است» (نظامی).
4- 120. عید قربان: عید اضحی که حاجیان در مکه قربانی کنند.