مدایح رضوی در شعر فارسی صفحه 56

نظیری نیشابوری

اشاره

محمد حسین نیشابوری متخلص به «نظیری» از شاعران قرن دهم و یازدهم هجری است که از زادگاه خویش به هندوستان رفت و به دربار اکبرشاه راه یافت. نظیری بعدها سفری به مکه کرد و در بازگشت به هند در گجرات احمد آباد توطن گزید. وی از راه مداحی شاهزادگان و امیران هندی به چنان ثروتی دست یافت که یاء تخلص نظیری مشهدی را به ده هزار روپیه خرید و شاعر مشهدی به تخلص «نظیر» قناعت کرد.

نظیری در اواخر عمر ترک مداحی شاهان گفت و عزلت اختیار کرد و خود در این باره چنین می گوید:

چندی به غلط بتکده کردیم حرم را

وقت است که از کعبه برآریم صنم را

آنگاه به تحصیل علوم دینی پرداخت تا در سال 1023 هجری در گجرات درگذشت.

در نعت حضرت رضا

دیوان نظیری نیشابوری، به کوشش دکتر مظاهر مصفا، چاپ تهران، انتشارات امیرکبیر، 1340 ش.

چنان رسیدن دی، سرد ساخت دنیا را

که کرد در دل مجنون فسرده لیلی را

فسرده رویی مهرست تا بدان غایت

که سرد بر دل عاشق کند تمنا را

به آن رسید ز تأثیر تندباد خزان

که بار و برگ بریزد درخت طوبی (1) را

فغان که گشت در احیای خلق افسرده

دمی که مایه ی اعجاز بود عیسی را

ز شرح سردی امروز کرده اند حذر

لباس لفظ که پوشیده اند معنی را

ز بیم سرما طفل از رحم نمی زاید

اگر چه وعده ی زادن گذشته حبلی (2) را