- مقدمه محقق 1
- اشاره 4
- متن نامه حضرت امام رضا 4
- سند اثبات صحت اين نامه به حضرت امام رضا 4
- متن نامهي مأمون 5
- روايت ديگر در مورد اثبات نسبت اين نامه به حضرت امام رضا 5
- مقدمه عبد الصاحب زيني 10
- متن رساله 22
- علم تشريح و فيزيولوژي در رساله امام 24
- روح چيست 26
- شرح دستورات امام رضا به وسيله دكتر زيني، تحت عنوان حفظ بهداشت 35
- اشاره 35
- گرسنگي چيست 37
- سيري چيست 37
- چاقي 38
- سوء هاضمه 38
- فصل ها و رابطهي آنها با نظام بهداشتي 39
- ذكر ماههاي رومي 47
- آذار 47
- حريزان 48
- اياز 48
- نيسان 48
- تموز 49
- ايلول 49
- آب 49
- تشرين اول 50
- كانون اول 50
- تشرين دوم 50
- شراب حلال 51
- كانون دوم 51
- شباط 51
- منابع اصلي غذاها 54
- مسواك زدن دندانها 59
- اندرزهاي متفرقه بهداشتي 61
- دورانهاي مختلف عمر انسان 64
- حجامت 72
- درمان غذائي 78
- فن مداوا و معالجه 78
- تدبير درباره وضع عمومي بيمار 78
- درمان روحي 79
- درمان دارويي 79
- مداواي بيماري با دواي مناسب 79
- رعايت ارتباط عوامل فيزيكي با هم در معالجه بيماران 79
- درمانهاي جراحي 80
- خوراك هاي مركب 86
- غذاهاي ناسازگار 88
- استحمام 91
- بهداشت بدن 93
- پوست بدن چيست 95
- دستورهاي همگاني براي بهداشت 99
- دستوراتي درباره بهداشت خصوصي 103
- بهداشت دهان 104
- بهداشت چشمها 105
- بهداشت گوشها 105
- بهداشت موها 106
- بهداشت پوست بدن 106
- بهداشت بيني 106
- بهداشت دستگاه تنفسي 107
- بهداشت جهاز هاضمه 107
- بهداشت دستها 107
- بهداشت دستگاه عصبي 108
- حفظ بهداشت دستگاه تناسلي و ادرار 108
- بهداشت قلب و شريانها و وريد ها 108
- بهداشت عضلات و مفاصل 109
- حفظ سلامتي در مسافرت 110
- اوصاف آب 112
- آداب هم بستر شدن 116
- مسئله هم بستري 118
- فصل آخر 122
- پزشك نماها 124
- بيان سلسله سند و انتساب اين رساله طلائي به حضرت امام رضا عليه السلام 127
- نظر مأمون و اطرافيانش و هم چنين نظر طب جديد درباره اين رساله 129
- شرح هائي كه بر اين رساله نوشته شده است 130
- امام ابوالحسن علي بن موسي الرضا 132
- نام كساني كه در اين رساله ذكر شده است 132
- عبدالله مأمون فرزند هارون الرشيد 133
- سر قبول كردن حضرت رضا عليه السلام وليعهدي مأمون را 134
- انتقال دعوت از علوي ها به عباسي ها 137
- كيفيت بيعت امام رضا عليه السلام 149
- وقايع بعد از بيعت 150
- امر و نهي 150
- امام عليه السلام خبر ميدهد كه اين بيعت پايدار نيست 150
- مجالس مناظره و مباحثه حضرت با علماء 152
- نصيحت حضرت به خليفه و مسلمانان 154
- پايان ولايتعهدي امام رضا عليه السلام و وزارت فضل 155
- تأثير حضرت عليه السلام بر مأمون 157
- اخلاق حضرت امام رضا عليه السلام 158
- مترجمان زمان مأمون 160
- زندگي نامه حضرت امام رضا عليه السلام 161
- پاورقي 168
دستها ياراني هستند كه نيازهاي او را برطرف ميكنند و هنگام ضرورت، خطر را از جسد دفع ميكنند و كارهائي را انجام ميدهند كه پادشاه به آنها دستور ميدهد پاها پادشاه را به هر كجا خواست ميبرند، چشمها پادشاه را به پنهاني ها آگاه ميكنند، چون پادشاه در پشت پرده نشسته است، فقط به وسيله چشم همه آگاهيها به وي ميرسد، چشمها نه تنها به منزله دو چراغ براي جسد هستند بلكه قلعه و حصار جسد هم ميباشند گوشها آن مطالبي را به پادشاه ميرسانند كه او مايل به دانستن آنها ميباشد، چون تا پادشاه به آنها دستور ندهد نميتوانند چيزي را از خارج داخل جسد كنند.
پس وقتي كه پادشاه ميخواهد به آنها فرمان دهد، دستور مراقبت ميدهد تا به وسيلهي آنها صداها را بشنود و بعد از شنيدن صداها آنچه كه لازم است به وسيله زبان جواب دهد.
در واقع زبان مترجم پادشاه است و به كمك وسايل زياد ديگر مانند قلب و بخار معده و ياري دو لب كار ميكند و لبها فقط به وسيله نيروي زبان حركت ميكنند و اين ابزارها با يكديگر همكاري كامل دارند.
اگر يكي از آنها از كار بيفتد عمل ترجمان زبان متوقف ميشود و سخن، خوب شنيده نميشود مگر اينكه از طريق بيني باشد زيرا بيني است كه سخن را زينت ميدهد همانطوري كه آدمي با نفس خود ني را به صدا در ميآورد.