- مقدمه محقق 1
- اشاره 4
- متن نامه حضرت امام رضا 4
- سند اثبات صحت اين نامه به حضرت امام رضا 4
- روايت ديگر در مورد اثبات نسبت اين نامه به حضرت امام رضا 5
- متن نامهي مأمون 5
- مقدمه عبد الصاحب زيني 10
- متن رساله 22
- علم تشريح و فيزيولوژي در رساله امام 24
- روح چيست 26
- شرح دستورات امام رضا به وسيله دكتر زيني، تحت عنوان حفظ بهداشت 35
- اشاره 35
- گرسنگي چيست 37
- سيري چيست 37
- سوء هاضمه 38
- چاقي 38
- فصل ها و رابطهي آنها با نظام بهداشتي 39
- ذكر ماههاي رومي 47
- آذار 47
- حريزان 48
- نيسان 48
- اياز 48
- آب 49
- ايلول 49
- تموز 49
- كانون اول 50
- تشرين دوم 50
- تشرين اول 50
- شباط 51
- شراب حلال 51
- كانون دوم 51
- منابع اصلي غذاها 54
- مسواك زدن دندانها 59
- اندرزهاي متفرقه بهداشتي 61
- دورانهاي مختلف عمر انسان 64
- حجامت 72
- درمان غذائي 78
- فن مداوا و معالجه 78
- تدبير درباره وضع عمومي بيمار 78
- درمان روحي 79
- درمان دارويي 79
- مداواي بيماري با دواي مناسب 79
- رعايت ارتباط عوامل فيزيكي با هم در معالجه بيماران 79
- درمانهاي جراحي 80
- خوراك هاي مركب 86
- غذاهاي ناسازگار 88
- استحمام 91
- بهداشت بدن 93
- پوست بدن چيست 95
- دستورهاي همگاني براي بهداشت 99
- دستوراتي درباره بهداشت خصوصي 103
- بهداشت دهان 104
- بهداشت گوشها 105
- بهداشت چشمها 105
- بهداشت بيني 106
- بهداشت موها 106
- بهداشت پوست بدن 106
- بهداشت جهاز هاضمه 107
- بهداشت دستگاه تنفسي 107
- بهداشت دستها 107
- حفظ بهداشت دستگاه تناسلي و ادرار 108
- بهداشت قلب و شريانها و وريد ها 108
- بهداشت دستگاه عصبي 108
- بهداشت عضلات و مفاصل 109
- حفظ سلامتي در مسافرت 110
- اوصاف آب 112
- آداب هم بستر شدن 116
- مسئله هم بستري 118
- فصل آخر 122
- پزشك نماها 124
- بيان سلسله سند و انتساب اين رساله طلائي به حضرت امام رضا عليه السلام 127
- نظر مأمون و اطرافيانش و هم چنين نظر طب جديد درباره اين رساله 129
- شرح هائي كه بر اين رساله نوشته شده است 130
- امام ابوالحسن علي بن موسي الرضا 132
- نام كساني كه در اين رساله ذكر شده است 132
- عبدالله مأمون فرزند هارون الرشيد 133
- سر قبول كردن حضرت رضا عليه السلام وليعهدي مأمون را 134
- انتقال دعوت از علوي ها به عباسي ها 137
- كيفيت بيعت امام رضا عليه السلام 149
- وقايع بعد از بيعت 150
- امام عليه السلام خبر ميدهد كه اين بيعت پايدار نيست 150
- امر و نهي 150
- مجالس مناظره و مباحثه حضرت با علماء 152
- نصيحت حضرت به خليفه و مسلمانان 154
- پايان ولايتعهدي امام رضا عليه السلام و وزارت فضل 155
- تأثير حضرت عليه السلام بر مأمون 157
- اخلاق حضرت امام رضا عليه السلام 158
- مترجمان زمان مأمون 160
- زندگي نامه حضرت امام رضا عليه السلام 161
- پاورقي 168
كرده و به هر شخصي مزاج خاصي داده است، با توجه به همين اصل است كه خليفه را مخاطب ساخته ميفرمايد: (نگاه كن آنچه را كه موافق معده و مزاج توست بخور تا آخر مطلب … ) باز هم فرموده اي خليفه بدان كه هر كدام از طبيعت ها چيزهاي متناسب با وضع خود را دوست ميدارند، پس از غذا هائي بخور كه مطابق نياز بدنت باشد تا آخر …
دوباره حضرت به دنبال سخنان بالا ميفرمايند (هنگامي از غذا دست بكش كه هنوز ميل به آن داشته باشي) حضرت با اين دستور، گفتهي جدش امام علي عليهالسلام را تائيد كرده كه فرموده است موقعي غذا بخور كه گرسنه هستي و هنگامي هم از غذا دست بكش كه سير نشدهاي بهتر است براي روشن شدن مصداق اين دستور، گرسنگي و سيري را توضيح بدهيم.
گرسنگي چيست
گرسنگي يك احساس طبيعي خاصي است كه هر وقت بدن آدمي نياز به غذا پيدا كند و جهاز هاضمهاش در حالت آرامش كامل و آماده باشد، اين احساس به آدمي دست ميدهد تا طعام لازم را به معده برساند و معده دوباره عمل هضم خود را شروع كند.
سيري چيست
اشاره
سيري يك شعور طبيعي خاصي است كه آدمي هنگامي اين احساس را ميكند كه غذاهاي خورده شده براي جسمش كافي باشد و بايد همين مقدار غذا به معده او سرازير شود.