- مقدمه محقق 1
- اشاره 4
- متن نامه حضرت امام رضا 4
- سند اثبات صحت اين نامه به حضرت امام رضا 4
- روايت ديگر در مورد اثبات نسبت اين نامه به حضرت امام رضا 5
- متن نامهي مأمون 5
- مقدمه عبد الصاحب زيني 10
- متن رساله 22
- علم تشريح و فيزيولوژي در رساله امام 24
- روح چيست 26
- شرح دستورات امام رضا به وسيله دكتر زيني، تحت عنوان حفظ بهداشت 35
- اشاره 35
- گرسنگي چيست 37
- سيري چيست 37
- چاقي 38
- سوء هاضمه 38
- فصل ها و رابطهي آنها با نظام بهداشتي 39
- ذكر ماههاي رومي 47
- آذار 47
- حريزان 48
- نيسان 48
- اياز 48
- آب 49
- ايلول 49
- تموز 49
- كانون اول 50
- تشرين اول 50
- تشرين دوم 50
- شراب حلال 51
- شباط 51
- كانون دوم 51
- منابع اصلي غذاها 54
- مسواك زدن دندانها 59
- اندرزهاي متفرقه بهداشتي 61
- دورانهاي مختلف عمر انسان 64
- حجامت 72
- فن مداوا و معالجه 78
- تدبير درباره وضع عمومي بيمار 78
- درمان غذائي 78
- رعايت ارتباط عوامل فيزيكي با هم در معالجه بيماران 79
- مداواي بيماري با دواي مناسب 79
- درمان دارويي 79
- درمان روحي 79
- درمانهاي جراحي 80
- خوراك هاي مركب 86
- غذاهاي ناسازگار 88
- استحمام 91
- بهداشت بدن 93
- پوست بدن چيست 95
- دستورهاي همگاني براي بهداشت 99
- دستوراتي درباره بهداشت خصوصي 103
- بهداشت دهان 104
- بهداشت چشمها 105
- بهداشت گوشها 105
- بهداشت پوست بدن 106
- بهداشت بيني 106
- بهداشت موها 106
- بهداشت دستها 107
- بهداشت دستگاه تنفسي 107
- بهداشت جهاز هاضمه 107
- حفظ بهداشت دستگاه تناسلي و ادرار 108
- بهداشت قلب و شريانها و وريد ها 108
- بهداشت دستگاه عصبي 108
- بهداشت عضلات و مفاصل 109
- حفظ سلامتي در مسافرت 110
- اوصاف آب 112
- آداب هم بستر شدن 116
- مسئله هم بستري 118
- فصل آخر 122
- پزشك نماها 124
- بيان سلسله سند و انتساب اين رساله طلائي به حضرت امام رضا عليه السلام 127
- نظر مأمون و اطرافيانش و هم چنين نظر طب جديد درباره اين رساله 129
- شرح هائي كه بر اين رساله نوشته شده است 130
- امام ابوالحسن علي بن موسي الرضا 132
- نام كساني كه در اين رساله ذكر شده است 132
- عبدالله مأمون فرزند هارون الرشيد 133
- سر قبول كردن حضرت رضا عليه السلام وليعهدي مأمون را 134
- انتقال دعوت از علوي ها به عباسي ها 137
- كيفيت بيعت امام رضا عليه السلام 149
- امام عليه السلام خبر ميدهد كه اين بيعت پايدار نيست 150
- وقايع بعد از بيعت 150
- امر و نهي 150
- مجالس مناظره و مباحثه حضرت با علماء 152
- نصيحت حضرت به خليفه و مسلمانان 154
- پايان ولايتعهدي امام رضا عليه السلام و وزارت فضل 155
- تأثير حضرت عليه السلام بر مأمون 157
- اخلاق حضرت امام رضا عليه السلام 158
- مترجمان زمان مأمون 160
- زندگي نامه حضرت امام رضا عليه السلام 161
- پاورقي 168
بيان كردهاند و براي هر ماه غذاها و نوشيدنيهاي لازم معين نمودهاند و ضمنا توصيه فرمودهاند كه در چه ماهي بايد ورزش سبك نمود و در چه ماهي ورزشهاي سنگين كرد و يا اينكه در چه فصلي بايد زياد كار كرد و در كدام فصل كمتر و درباره اوقات استحمام كه يكي از عوامل تقويت عضلاني و فكري بدن محسوب ميشود نيز توصيه فرمودهاند.
و يا اينكه خوردن گوشتهاي تازه و زود هضم را در مواقع مناسب تأكيد كردهاند مثلا گوشت گوساله، بره، ماهي و انواع پرنده را در فصلهاي مناسب توصيه كردهاند و همچنين خوردن گوشتهاي سنگين و چربي دار را در فصل زمستان تأكيد فرمودهاند و بالاخره توضيحات كامل و دقيقي درباره كارهاي بدني و روحي در اوقات معيني داده و به طور كلي حضرت در اين مبحث (حفظ بهداشت در فصول چهارگانه) آنچه كه از لحاظ ساختمان بدني ضروري و لازم بوده و يا غذاهاي خوب و بد را بيان كرده و روش دقيق ادامه بهداشت و پيشگيري را ياد داده و انتخاب اين اعمال را به خود انسانها واگذار نمودهاند.
ذكر ماههاي رومي
آذار
آذار اولين ماه فصل بهار است و سي و يك روز ميباشد (23 اسفند تا 24 فروردين) در اين ماه هواي شب و روز پاكيزه و مفرح است و زمين سست ميشود يعني نرم ميگردد، خونها به هيجان ميآيند و بلغم ها كم ميشوند.