- مقدمه محقق 1
- اشاره 4
- متن نامه حضرت امام رضا 4
- سند اثبات صحت اين نامه به حضرت امام رضا 4
- روايت ديگر در مورد اثبات نسبت اين نامه به حضرت امام رضا 5
- متن نامهي مأمون 5
- مقدمه عبد الصاحب زيني 10
- متن رساله 22
- علم تشريح و فيزيولوژي در رساله امام 24
- روح چيست 26
- شرح دستورات امام رضا به وسيله دكتر زيني، تحت عنوان حفظ بهداشت 35
- اشاره 35
- گرسنگي چيست 37
- سيري چيست 37
- سوء هاضمه 38
- چاقي 38
- فصل ها و رابطهي آنها با نظام بهداشتي 39
- ذكر ماههاي رومي 47
- آذار 47
- حريزان 48
- اياز 48
- نيسان 48
- ايلول 49
- تموز 49
- آب 49
- تشرين اول 50
- كانون اول 50
- تشرين دوم 50
- شراب حلال 51
- كانون دوم 51
- شباط 51
- منابع اصلي غذاها 54
- مسواك زدن دندانها 59
- اندرزهاي متفرقه بهداشتي 61
- دورانهاي مختلف عمر انسان 64
- حجامت 72
- تدبير درباره وضع عمومي بيمار 78
- درمان غذائي 78
- فن مداوا و معالجه 78
- درمان روحي 79
- درمان دارويي 79
- مداواي بيماري با دواي مناسب 79
- رعايت ارتباط عوامل فيزيكي با هم در معالجه بيماران 79
- درمانهاي جراحي 80
- خوراك هاي مركب 86
- غذاهاي ناسازگار 88
- استحمام 91
- بهداشت بدن 93
- پوست بدن چيست 95
- دستورهاي همگاني براي بهداشت 99
- دستوراتي درباره بهداشت خصوصي 103
- بهداشت دهان 104
- بهداشت گوشها 105
- بهداشت چشمها 105
- بهداشت موها 106
- بهداشت بيني 106
- بهداشت پوست بدن 106
- بهداشت دستگاه تنفسي 107
- بهداشت جهاز هاضمه 107
- بهداشت دستها 107
- بهداشت دستگاه عصبي 108
- حفظ بهداشت دستگاه تناسلي و ادرار 108
- بهداشت قلب و شريانها و وريد ها 108
- بهداشت عضلات و مفاصل 109
- حفظ سلامتي در مسافرت 110
- اوصاف آب 112
- آداب هم بستر شدن 116
- مسئله هم بستري 118
- فصل آخر 122
- پزشك نماها 124
- بيان سلسله سند و انتساب اين رساله طلائي به حضرت امام رضا عليه السلام 127
- نظر مأمون و اطرافيانش و هم چنين نظر طب جديد درباره اين رساله 129
- شرح هائي كه بر اين رساله نوشته شده است 130
- امام ابوالحسن علي بن موسي الرضا 132
- نام كساني كه در اين رساله ذكر شده است 132
- عبدالله مأمون فرزند هارون الرشيد 133
- سر قبول كردن حضرت رضا عليه السلام وليعهدي مأمون را 134
- انتقال دعوت از علوي ها به عباسي ها 137
- كيفيت بيعت امام رضا عليه السلام 149
- امر و نهي 150
- امام عليه السلام خبر ميدهد كه اين بيعت پايدار نيست 150
- وقايع بعد از بيعت 150
- مجالس مناظره و مباحثه حضرت با علماء 152
- نصيحت حضرت به خليفه و مسلمانان 154
- پايان ولايتعهدي امام رضا عليه السلام و وزارت فضل 155
- تأثير حضرت عليه السلام بر مأمون 157
- اخلاق حضرت امام رضا عليه السلام 158
- مترجمان زمان مأمون 160
- زندگي نامه حضرت امام رضا عليه السلام 161
- پاورقي 168
اندرزهاي متفرقه بهداشتي
در اين قسمت از نامه امام عليهالسلام چند دستور مفيد طبي و بهداشتي گنجانيده شده كه در عين داشتن تنوع مانند يك دستور واحد از موجبات تندرستي و بهداشت سخن ميگويد و شامل نكات جالبي ميباشد.
1 - در قسمت اول اين دستورات حضرت توصيه ميفرمايد كه بدن را هرگز در معرض سرما و گرماي ناگهاني قرار ندهيد زيرا اين سرماي ناگهاني در ميان گرما و گرماي آني در ميان سرما به طور ناگهاني سبب بروز بيماريهاي خطرناك ميگردد كه به طور عموم در همه ارگانيسم بدن و روي دستگاه تنفس شخص اثر سريع خواهد داشت.
به عبارت ديگر اگر انساني كه تمام وجودش را مدتي به گرماي شديد سپرده اگر بيمقدمه خود را از اين ازدحام خارج ساخته، خود را به سرماي شديد بسپارد، بيماري زكام و التهاب لوزتين و التهاب گلو و ورم ريه با تمام انواعش سراغ او خواهد آمد.
البته شدت و ضعف اين امراض در بدن شخص بسته به ميزان وجود ميكروبهائي است كه در آن هنگام در جو موجودند و همچنين رابطه كامل با قابليت جسم و نيروي مزاجي او دارد بديهي است كه گرماي شديد و ناگهاني هم پس از سرماي شديد و طولاني عوارضي در وجود شخص ظاهر خواهد نمود.
2 - در قسمت دوم آن دستورها، امام عليهالسلام درباره خواب سخن ميگويند و