- مقدمه محقق 1
- اشاره 4
- متن نامه حضرت امام رضا 4
- سند اثبات صحت اين نامه به حضرت امام رضا 4
- روايت ديگر در مورد اثبات نسبت اين نامه به حضرت امام رضا 5
- متن نامهي مأمون 5
- مقدمه عبد الصاحب زيني 10
- متن رساله 22
- علم تشريح و فيزيولوژي در رساله امام 24
- روح چيست 26
- شرح دستورات امام رضا به وسيله دكتر زيني، تحت عنوان حفظ بهداشت 35
- اشاره 35
- گرسنگي چيست 37
- سيري چيست 37
- سوء هاضمه 38
- چاقي 38
- فصل ها و رابطهي آنها با نظام بهداشتي 39
- ذكر ماههاي رومي 47
- آذار 47
- اياز 48
- نيسان 48
- حريزان 48
- آب 49
- ايلول 49
- تموز 49
- كانون اول 50
- تشرين دوم 50
- تشرين اول 50
- شباط 51
- شراب حلال 51
- كانون دوم 51
- منابع اصلي غذاها 54
- مسواك زدن دندانها 59
- اندرزهاي متفرقه بهداشتي 61
- دورانهاي مختلف عمر انسان 64
- حجامت 72
- درمان غذائي 78
- فن مداوا و معالجه 78
- تدبير درباره وضع عمومي بيمار 78
- درمان دارويي 79
- درمان روحي 79
- مداواي بيماري با دواي مناسب 79
- رعايت ارتباط عوامل فيزيكي با هم در معالجه بيماران 79
- درمانهاي جراحي 80
- خوراك هاي مركب 86
- غذاهاي ناسازگار 88
- استحمام 91
- بهداشت بدن 93
- پوست بدن چيست 95
- دستورهاي همگاني براي بهداشت 99
- دستوراتي درباره بهداشت خصوصي 103
- بهداشت دهان 104
- بهداشت گوشها 105
- بهداشت چشمها 105
- بهداشت پوست بدن 106
- بهداشت بيني 106
- بهداشت موها 106
- بهداشت دستها 107
- بهداشت جهاز هاضمه 107
- بهداشت دستگاه تنفسي 107
- حفظ بهداشت دستگاه تناسلي و ادرار 108
- بهداشت قلب و شريانها و وريد ها 108
- بهداشت دستگاه عصبي 108
- بهداشت عضلات و مفاصل 109
- حفظ سلامتي در مسافرت 110
- اوصاف آب 112
- آداب هم بستر شدن 116
- مسئله هم بستري 118
- فصل آخر 122
- پزشك نماها 124
- بيان سلسله سند و انتساب اين رساله طلائي به حضرت امام رضا عليه السلام 127
- نظر مأمون و اطرافيانش و هم چنين نظر طب جديد درباره اين رساله 129
- شرح هائي كه بر اين رساله نوشته شده است 130
- امام ابوالحسن علي بن موسي الرضا 132
- نام كساني كه در اين رساله ذكر شده است 132
- عبدالله مأمون فرزند هارون الرشيد 133
- سر قبول كردن حضرت رضا عليه السلام وليعهدي مأمون را 134
- انتقال دعوت از علوي ها به عباسي ها 137
- كيفيت بيعت امام رضا عليه السلام 149
- وقايع بعد از بيعت 150
- امام عليه السلام خبر ميدهد كه اين بيعت پايدار نيست 150
- امر و نهي 150
- مجالس مناظره و مباحثه حضرت با علماء 152
- نصيحت حضرت به خليفه و مسلمانان 154
- پايان ولايتعهدي امام رضا عليه السلام و وزارت فضل 155
- تأثير حضرت عليه السلام بر مأمون 157
- اخلاق حضرت امام رضا عليه السلام 158
- مترجمان زمان مأمون 160
- زندگي نامه حضرت امام رضا عليه السلام 161
- پاورقي 168
4 - بسته شدن مجاري رگهاي لنفاوي كه منتهي به بروز مرض داء الفيل ميگردد.
حضرت در آخرين قسمت نصايح خود، توجه به دندانها و پاكيزه نگهداشتن آنها به طور دائم معطوف فرموده و توصيه كردهاند كه در پاك كردن دندانها از مواد سفت كه توليد خراش در دندانها و يا لثه ميكنند خودداري شود و توجه كامل به دندانها و لثه ها و بافتهاي حساس لثه ها و عنايت به بهداشت دهان به طور عموم مانند خودداري از خوردن موادي كه به سلامتي دهان لطمه وارد ميكند مثل طعامهاي خيلي گرم، مواد سوزاننده، خراش دهنده در مقابل استفاده از كوبيده هاي مفيد و آزمايش شده در پاك كردن و درخشان ساختن ميناي دندان.
در قسمت بعدي، كه مربوط به وظايف الاعضاء (فيزيولوژي) ميباشد، امام عليهالسلام آنها را مبتني بر اساس همان طبيعت چهارگانه فصلي دانستهاند كه عبارتند از:
1 - صفراء كه مشتمل بر جهاز هاي هاضمه، كبد، زهره، طحال، پانكراس و توابع آن ميباشد.
2 - سوداء كه مشتمل بر كليه ها و مجاري ادرار، جهازات تناسلي، رحم و توابع آن ميباشد.
3 - خون كه شامل قلب، رگها، عروق خوني، عروق لنفاوي و غيره است.
4 - بلغم كه شامل جهاز تنفسي، ريتين، عصب هاي ريه و توابع آن است.