- حرم در واژه ها 1
- درآمد 1
- واژه شناسی حرم مطهر امام رضا علیه السلام 1
- آستان 2
- آستان بوسی 3
- ارض اقدس 4
- اِزاره 4
- انوار یاران 7
- تعریف 9
- بَست 9
- بست بالاخیابان (بست عُلیا) 10
- تذهیب 11
- تالار تشریفات 11
- بُقعه 11
- تُرنج 12
- جار 13
- تولیَت 13
- حرم 14
- خادم افتخاری 15
- خادم باشی 15
- خادم تشرفی 15
- حُفّاظ 16
- خادم 17
- خَتایی (خطایی) 18
- دارالتّولیه 19
- خُطبه 19
- راهنمای زائر 20
- دربان 20
- دربان باشی 20
- رَوضه 21
- رِواق 21
- ساعت آفتابی 23
- روضۀ مقدسه (روضۀ منوره) 23
- زیارت 23
- سرداب 24
- سنگاب 25
- شبستان 26
- صحن 27
- ضریح 28
- صندوق 28
- عنبرسوز (عودسوز) 29
- فرّاشان 30
- قُبّه 31
- فرّاش باشی 31
- قلم زنی (هنر کَندن نقوش بر اشیای فلزی) 31
- قوس 32
- قندیل 32
- کاشی مُعرّق 33
- کاشی هفت رنگ (کاشی خِشتی) 34
- کتیبه 35
- کَرنا 37
- کشیک خانه 37
- کشیک 37
- گِره (گِره سازی) 38
- گنبد 39
- گلدسته 39
- محراب 41
- لوستر 41
- متولّی 41
- مُرَصّع 43
- مَدفَن 43
- مسجد 44
- مَضجَع 46
- مقام 46
- مقبره 47
- مُقَرنَس 47
- مُقَعر 48
- مقصوره 48
- منبّت کاری 52
- نقاره 54
- نقاره خانه 54
- یساول 55
- هشتی 55
برای آشامیدن آب و شربت و گاه برای جمع نذورات و صدقات از آن استفاده می کردند.(1) هم اکنون، یکی از قدیمی ترین سنگاب ها به نام سنگاب خوارزمشاهی در موزۀ مرکزی آستان قدس رضوی موجود است.
شبستان
در لغت به معنی خوابگاه است.(2) آن قسمت از مسجد که از هیچ طرفی باز نیست و ورود و خروج به آن از طریق در ها صورت می گیرد، شبستان نام دارد؛ چون در شب های سرد، نماز جماعت را در آنجا می خوانند.(3) به طورکلّی، هر فضای مسقفِ دارای ستون های مرتب شده به ردیف های موازی که یک طرف آن به صحن مسجد باز می شود، شبستان خوانده می شود و مکان اصلی مسجد نیز هست.(4)
در حرم مطهر امام رضا و در چهار گوشۀ مسجد گوهرشاد، هفت شبستان وجود دارد که اقامۀ نماز جماعت و برخی مراسم و سخنرانی ها در برخی از آن ها برقرار است.
1- 60. فرهنگ نامۀ واژگان معماری سنتی.
2- 61. فرهنگ لغت فارسی دکتر محمد معین.
3- 62. فرهنگ فارسی دهخدا.
4- 63. مجموعه مقالات همایش معماری مسجد: گذشته، حال، آینده؛ ج1، ص123، مقالۀ مهندس سیدبهشید حسینی، «چیستی شناسی نظام شکل».