- حرم در واژه ها 1
- درآمد 1
- واژه شناسی حرم مطهر امام رضا علیه السلام 1
- آستان 2
- آستان بوسی 3
- ارض اقدس 4
- اِزاره 4
- انوار یاران 7
- تعریف 9
- بَست 9
- بست بالاخیابان (بست عُلیا) 10
- تالار تشریفات 11
- بُقعه 11
- تذهیب 11
- تُرنج 12
- تولیَت 13
- جار 13
- حرم 14
- خادم افتخاری 15
- خادم تشرفی 15
- خادم باشی 15
- حُفّاظ 16
- خادم 17
- خَتایی (خطایی) 18
- دارالتّولیه 19
- خُطبه 19
- دربان 20
- راهنمای زائر 20
- دربان باشی 20
- رَوضه 21
- رِواق 21
- روضۀ مقدسه (روضۀ منوره) 23
- ساعت آفتابی 23
- زیارت 23
- سرداب 24
- سنگاب 25
- شبستان 26
- صحن 27
- صندوق 28
- ضریح 28
- عنبرسوز (عودسوز) 29
- فرّاشان 30
- قلم زنی (هنر کَندن نقوش بر اشیای فلزی) 31
- قُبّه 31
- فرّاش باشی 31
- قندیل 32
- قوس 32
- کاشی مُعرّق 33
- کاشی هفت رنگ (کاشی خِشتی) 34
- کتیبه 35
- کَرنا 37
- کشیک 37
- کشیک خانه 37
- گِره (گِره سازی) 38
- گنبد 39
- گلدسته 39
- محراب 41
- متولّی 41
- لوستر 41
- مُرَصّع 43
- مَدفَن 43
- مسجد 44
- مقام 46
- مَضجَع 46
- مقبره 47
- مُقَرنَس 47
- مقصوره 48
- مُقَعر 48
- منبّت کاری 52
- نقاره خانه 54
- نقاره 54
- هشتی 55
- یساول 55
آن در معنای «الشق فی وسط القبر» یعنی شکاف میان قبر. همچنین، «القبر کُلّه» یعنی همۀ قبر شایع است.(1) اینکه گفته اند «کل ما شُق فقد ضُرِح»، یعنی هرچه شکافته شود.(2) نیز، ضریح یعنی قبر،(3) قبر بی لَحَد.(4)
در اصطلاح، ضریح یعنی خانۀ چوبین و مشبّک یا از مس و نقره و جز آن، که بر سر قبر امام یا امامزاده ای می سازند.
بنا بر شواهد تاریخی، آغاز نصب ضریح به معنای اصطلاحی آن، بر مزار امام رضا از دورۀ صفویه و در زمان شاه طهماسب صفوی بوده است؛ دومین آن، در دورۀ افشاریه؛ سومین آن، در دورۀ قاجاریه؛ چهارمین آن، در سال 1338ش با طراحی مرحوم ابوالحسن حافظیان و پنجمین آن در سال 1379ش با طراحی استاد محمود فرشچیان.
عنبرسوز (عودسوز)
1- 71. لسان العرب، ج2، ص526، مادۀ ضرح.
2- 72. در ضیافت ضریح، ص16.
3- 73. فرهنگ لغت فارسی دکتر محمد معین.
4- 74. فرهنگ فارسی دهخدا.