رهنما 66 (حرم در واژه ها) صفحه 36

زینت شده باشد.(1) همچنین، کتیبه نوشته ای است که بر سردر و روی دیوار بناهای نظیر کاخ ها، مساجد، اماکن متبرّکه و... یا بر بدنۀ کوه، به خطوط مختلف می نویسند.(2)

زندگی مسلمانان آمیخته و عجین با کلام الهی است. یکی از مراکز تجلی این آمیختگی، کتیبه های قرآنی است که سراسر مساجد را فراگرفته اند. در ساخت این کتیبه ها، سایر هنر های مسلمین همچون خطاطی، کاشی کاری، گچ بُری و... در حد اعلای خود به خدمت گرفته شده اند. احاطه شدن ورودی ها و طاق ها با این کتیبه ها، نشانی است از لزوم تمسک به قرآن مجید در هر حرکت و عبوری؛ و نشانه ای است از تذکر به مسلمین و نیز نشان آمیختگی زندگی مسلمین با قرآن کریم. این، هنر کتیبه نگاری است که فضا را از روح قرآن و کلام الهی سرشار می کند و محیط صامت و فضای ساکن اطراف را هویت و معنی می بخشد.(3)

در حرم مطهر امام رضا† کتیبه های بسیاری وجود دارد. شاید مهم ترین و معروف ترین آن ها کتیبه ای است در جلوی ایوان مقصورۀ مسجد گوهرشاد، به نام کتیبه بایسُنغری. بایسنغرمیرزا، فرزند

1- 90. فرهنگ فارسی دهخدا.
2- 91. فرهنگ لغت فارسی دکتر محمد معین.
3- 92. مجموعه مقالات همایش معماری مسجد: گذشته، حال، آینده؛ ج2، ص134، مقالۀ دکتر محمد نقی زاده، «مسجد کالبد مسلّط بر مجتمع اسلامی».