امام رضا علیه السلام در رزم گاه ادیان صفحه 40

شرق، رزم گاه ادیان

اشاره

منطقه ی شرق و شمال شرقی فلات ایران، همواره از نظر وضعیّت دینی و حکومتی، شرایطی متفاوت با نواحی مرکزی و غربی داشته است. این تفاوت ها، ریشه در دورانی بس کهن تر از هنگام ظهور اسلام و تبعاتِ یورشِ عربان به آن جا دارند.توضیح بیش تر آن که: فرهنگ و باورهای دینی ایرانیان در مرکز و غرب فلات ایران، خصوصاً در منطقه ی عمومی زاگرس، تحت تأثیرات قاطعِ تمدّن های اقتدارگرای بین النهرینی شکل گرفتند(1). مثلاً هخامنشیان به شکل آشکاری تحت تأثیر تمدّن های پیشرفته تر عیلامی و بابلی، شاهنشاهی خود را سامان دادند و حتّی کیش زرتشتی درین ناحیه تأثیرات مهمّی از باورهای دینی بین النهرینی پذیرفت؛ که محض نمونه به ایزدبانوی آناهیتا (= ناهید) اشاره می شود که مسلماً پرستش آن در میان زرتشتیانِ آن دوران، نتیجه ی اختلاط با مردم بین النّهرین و وام گیری از آنان بوده است(2).