خداشناسی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 138

رابطــه ايجـاد و مـوجـود

«اِنَّمــــا اَمْـــــرُهُ اِذا اَرادَ شَيْئــــا اَنْ يَقُــــولَ لَــــهُ كُــــنْ فَيَكُــــــونُ!»

«كار او وقتي چيزي را اراده كند فقط همين است كه به او بگويد: باش! پس وجود يابد!» (82 / يس)

در مسأله ايجاد و خلقت چيزي به نام ايجاد و يا وجود از خدا جدا نمي‌شود و به مخلوق نمي‌چسبد و افاضه او نظير افاضه ما نيست كه وقتي چيزي به كسي مي‌دهيم از خود جدا مي‌كنيم و به او ملحق مي‌سازيم، پس بعد از خداي‌تعالي چيز ديگري جز وجود اشياء نيست. و از اين جا روشن مي‌گردد كه كلمه ايجاد يعني كلمه «كن» عبارت است از

1- الميــــــــــزان ج 15، ص 208.

(282) خداشناسي

همان وجود چيزي كه خدا ايجادش كرده، البته وجود منسوب به خدايش و بدان اعتبار كه قائم به وجود خداست و اما به اين اعتبار كه وجودش وجود خود اوست، موجود است نه ايجاد و مخلوق است، نه خلق.(1)

آن، و تــــدريــج در آفـرينــش

«اِنَّمـــا اَمْــرُهُ اِذا اَرادَ شَيْئــا اَنْ يَقُــولَ لَــهُ كُـنْ فَيَكُــــــونُ!» (82 / يس)

آنچه از ناحيه خداي‌تعالي افاضه مي‌شود، قابل درنگ و مهلت نيست و تبديل و دگرگونگي را هم تحمل نمي‌كند و تدريجيّت نمي‌پذيرد و آنچه تدريجيّت و مهلت و درنگ كه از موجودات مشاهده مي‌كنيم از ناحيه خود آنهاست نه از آن ناحيه كه رو به