خداشناسی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 157

پس خداوند آن كسي است كه هر حكمي از او صادر مي‌شود و هر چيزي از ناحيه او هستي مي‌گيرد و او جز به حق حكم نمي‌راند و غير از حق فعلي انجام نمي‌دهد، پس موجودات همه به سوي او برگشت مي‌كنند و به بقاء او باقي‌اند، وگرنه

اثبات وجود هدف در آفرينش (321)

عبث و باطل مي‌بودند و عبث و بطلان در صنع او نيست و دليل آن كه خداي‌تعالي متصف به اين چهار صفت است، اين است كه او اللّهُ است يعني موجود بالذات و موجد ماسوي است.(1)

حق و هدف در آفرينش

«اَلَــــمْ تَــــرَ اَنَّ اللّــهَ خَلَـــقَ السَّمـــواتِ وَ الاَْرْضَ بِــالْحَــقِّ؟»

«مگر نداني كه خدا آسمان‌ها و زمين را به حق آفريد؟» (19/ابراهيم)

فعل و عمل وقتي حق است كه در آن خاصيّتي باشد كه فاعل، منظورش از آن فعل همان خاصّيت باشد و با عمل خود به سوي همان خاصّيت پيش برود و اما اگر فعلي

1- الميـــزان ج 29، ص 110.

(322) خداشناسي

باشد كه فاعل منظوري غير از خود آن فعل نداشته باشد آن فعل باطل است و اگر فعل باطل براي خود نظامي داشته باشد آن فعل را بازيچه مي‌گويند، عمل بچه‌ها را هم از اين جهت بازي مي‌گويند كه حركات و سكناتشان براي خود نظام و ترتيبي دارد، ولي هيچ منظوري از آن فعل ندارند بلكه تنها منظورشان ايجاد آن صورتي است كه در نفس خود قبلاً تصوير كرده و دل‌هايشان نسبت به آن صورت شايق شده است.