خداشناسی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 159

1- الميــــــزان ج 23، ص 63.

اهداف فرعي و هدف اصلي و بازگشت غايي (325)

حركت هر مخلوق به سوي هدف خاص خلقت خود

«قـــالَ رَبُّنَـــا الَّـــذي اَعْطــي كُـلَّ شَــيْ‌ءٍ خَلْقَــهُ ثُــمَّ هَــدي»

«گفــت: پــروردگــار مــا همــان اســت كــه خلقــت هــر چيــزي را به آن داد و سپس هدايتش كرد!» (50 / طه)

هدايت به معناي اين است كه راه هر چيز را به آن طوري نشان دهيم كه او را به مطلوبش برساند و يا حداقل راهي كه به سوي مطلوب او منتهي مي‌شود به او نشان دهيم و هر دو معنا به يك حقيقت برمي‌گردد و آن عبارت است از نوعي رساندن به مطلوب، حال يا رساندن به خود مطلوب و يا رساندن به طريق منتهي به آن.

(326) خداشناسي

مراد هدايت همه اشياء به سوي مطلوبش است و مطلوب آن همان هدفي است كه به‌خاطر آن خلق شده و معناي هدايتش به سوي آن هدف راه بردنش و به كار انداختنش به سوي آن است. معناي آيه اين مي‌شود كه: پروردگار من آن كسي است كه ميان همه موجودات رابطه برقرار كرده و وجود هر موجودي را با تجهيزات آن يعني قوا و آلات و آثاري كه به وسيله آن به هدفش منتهي مي‌شود، با ساير مو جوادت مرتبط نموده است، مثلاً جنين انسان را كه نطفه است به صورت انسان في نفسه مجهز به قوا و اعضايي كرده كه نسبت به افعال و آثار آن تناسبي دارد، كه همان تناسب او را به سوي انساني كامل منتهي مي‌كند، كامل در نفس و كامل از حيث بدن.

پس نطفه آدمي با استعدادي كه براي آدم شدن دارد خلقتي را كه مخصوص اوست داده شده و آن خلقت مخصوص همان وجود خاص انساني است، آن‌گاه همان وجود با آن‌چه از قوا و اعضا لازم دارد مجهز شده به سوي مطلوبش كه همان غايت وجود

حركت هر مخلوق به سوي هدف خاص خلقت خود (327)