خداشناسی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 94

پـس ايـن آيـه نيـز در ايـن مقـام است كه به يگانگي خــدا در ربـوبيت اشاره مي‌كند.(1)

خالقيت و ربوبيت الهي براي انسان و عالم

«ذلِكُــمُ اللّــهُ رَبُّكُــمْ خـالِـقُ كُــلِّ شَــيْ‌ءٍ لا اِلــهَ اِلاّ هُـوَ... !» (34 / مـؤمـن)

اين است آن خدايي كه تدبير امر حيات و رزق شما را مي‌كند، شب را مايه سكونت

1- الميـــزان ج 34، ص 138.

خالقيت و ربوبيت الهي براي انسان و عالم (187)

شما و روز را وسيله سعي و كوشش شما قرار مي‌دهد و او اللّه تعالي است و همو رب شماست، چون تدبير امر شما به دست اوست. براي اين كه رب همه چيز است چون خالق همه چيز است و خلقت از تدبير جدايي‌پذير نيست و لازمه اين آن است كه غير خداي‌تعالي هيچ رب در عالم هستي نباشد، نه براي شما و نه براي غير شما: لا اِلهَ اِلاّ هُوَ، چون اگر معبود ديگري در اين ميان باشد قهرا ربي ديگر خواهد بود، چون الوهيت از شـؤون ربـوبيـت است.

« ذلِكُـمُ اللّـهُ رَبُّكُمْ!»

ايــن اللّــه اســت كــه ربّ شمـا است و امــور شمــا را تـدبيـر مـي‌كنـــد، «فَتَبــارَكَ اللّـهَ رَبَّ الْعـالَميـنَ!» (64 / غـافـر). ايــن جملـه ثنــايـي اســت بـر خــــداي عــزوجـل، بـه ايـن كـه ربوبيّت و تدبيرش تمامي عوامل را فـراگـرفتــه است.

در اين آيه ربوبيّتش براي همه عوالم را خداي‌تعالي فرع ربوبيّتش براي انسان قرارداد و اين به اين منظور بود كه بفهماند: ربوبيّت خداي‌تعالي يكي است، تدبيرش نسبت به امور انسان عين تدبيرش نسبت به امور همه عالم است، چون نظام جاري در سراسر جهان يكي است و انطباق آن بر سراسر جهان عين انطباقش بر يك يك نواحي آن است، پس خداي‌سبحان مـنشأ خير كثيـر است، پس: «فَتَبارَكَ اللّهَ رَبَّ الْعالَمينَ».(1)