مبانی مـالی و اقتصـادی اسلام از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 16

پـس حـق ذي‌القربي و مسكيـن و ابن‌سبيل را بده، اين براي كساني كه رضاي خدا را مـي‌طلبنــــد، بهتــــر اســــت و هـــم ايشـــان رستگــارنـــد. (38 / روم)

خطاب در اين آيه به رسول خدا صلي‌الله‌عليه‌و‌آله است، و ظاهر آيه با قرايني كه در آن هست اين

امر به‌پرداخت حق ذي‌القربي‌ومساكين و ابن‌سبيل (37)

است كـه مــراد از حــق، خمــس است، و وظيفه دادن آن متوجه به رسول خدا صلي‌الله‌عليه‌و‌آله و هر مسلمــاني است كه مأمور به دادن خمس مي‌باشد.

و اين كه كلمه حق به ضمير ذي‌القربي اضافه شده، دلالت دارد بر اين كه براي ذي‌القربي حق ثابتي است، و منظور از كلمه قرابت به هر حال قرابت رسول خدا است، هم‌چنان كه در آيه خمس هم مراد همين است.

كلمــه ذي القــربــي بــه معنــاي صــاحــب قرابت از ارحام است. كلمه مسكين به معنـــاي كســي اســت، كـــه از فقيــر بدحــال‌تــر باشد، و ابن‌السبيل به معناي مســافــر در راه مــانـده و حـاجتمنـد است.

و به خاطر اين كه آيه از نظر معنا عموميت دارد، و مخصوص به رسول خدا صلي‌الله‌عليه‌و‌آله نيست، لذا در بيان آثار نيك خمس، و يا صدقه به طور عموم فرمود: ذلِكَ خَيْرٌ ـ اين بهتر

(38) مباني مالي و اقتصادي اسلام

اســت بــراي كســاني كــه رضــاي خــدا را مي‌جــوينــد، و آنــان رستگــارانند. (1)

فصل دوم :زكات و مباني احكام آن در قرآن