مبانی مـالی و اقتصـادی اسلام از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 59

تـــوزيـــع عـــادلانـــه ثــــروت

يكي از بزرگ‌ترين اموري كه اسلام در يكي از دو ركن حقوق‌الناس و حقوق‌اللّه مورد اهتمام قرار داده و به طرق و انحاي گوناگون، مردم را بدان وادار مي‌سازد، انفاق است.

-147

پاره‌اي از انفاقات از قبيل زكات، خمس، كفارات مالي و اقسام فديه را واجب نموده و پاره‌اي از صدقات و اموري از قبيل وقف و سكني دادن مادام‌العمر كسي، وصيت‌ها، بخشش‌ها و غير آن‌را مستحب نموده‌است.

و غرضش اين بوده كه بدين‌وسيله طبقات پائين را كه نمي‌توانند بدون كمك مالي از ناحيه ديگران حوائج زندگي خود را برآورند ـ مورد حمايت قرارداده تا سطح زنــدگيشــان را بــالا ببــرنــد، تا افق زندگي طبقات مختلف را به هم نزديك ساخته و اختلاف ميان آن‌هارا از جهت ثروت و نعمات مادي كم‌كند .

و از سوي ديگر توانگران و طبقه مرفه جامعه را از تظاهر به ثروت يعني از تجمّل و آرايش مظاهر زندگي، از خانه و لباس و ماشين و غيره نهي فرموده و از مخارجي كه در نظر عموم غير معمولي است و طبقه متوسط جامعه تحمّل ديدن آن گونه خرج‌ها را

(148) مباني مالي و اقتصادي اسلام

ندارد (تحت عنوان نهي از اســراف و تبــذيــر و امثــال آن،) جلـوگيـري نمــوده است.

انفـاق، راهبـرد اسـلام براي از بين بردن اختلاف طبقاتي

غرض اسلام از مطالبي كه در بالا گفته شد، ايجاد يك زندگي متوسطي است، كه فاصله طبقاتي در آن فاحش و بيش از اندازه نباشد، تا در نتيجه ناموس وحدت و همبستگي زنده گشته، خواست‌هاي متضاد و كينه‌هاي دل و انگيزه‌هاي دشمني بميرند ، چون هدف قرآن اين است كه زندگي بشر را در شؤون مختلفش نظام ببخشد، و طوري تربيتش دهد كه سعادت انسان را در دنيا و آخرت تضمين نمايد و بشر در سايه اين نظام در معارفي حق و خالي از خرافه زندگي كند، زندگي همه در جامعه‌اي باشد كه جو