مبانی مـالی و اقتصـادی اسلام از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 83

«... وَ ما يَذَّكَّرُ اِلاّ اوُلُوا الاَْلْبابِ!» (269 / بقره) آيه شريفه دلالت دارد بر اين كه به دست آوردن حكمت متوقف بر تذكر است، و تذكر هم متوقف بر عقل است، پس كسي كه عقــل نــدارد حكمت ندارد.

منافع انفاق (203)

اطـــلاع خــــدا از انفـــــاق‌هــا

«وَ مـآ اَنْفَقْتُـمْ مِنْ نَفَقَـةٍ اَوْ نَـذَرْتُـمْ مِنْ نَذْرٍ فَاِنَّ اللّهَ يَعْلَمُهُ وَ مالِلظّالِمينَ مِنْ اَنْصارٍ!»

(270 / بقره)

يعني آن‌چه شما از مال خدا و به دعوت او انفاق مي‌كنيد و يا چيزهايي انفاق مي‌كنيد كه خدا بر شما واجب نكرده بلكه خودتان به وسيله نذر بر خود واجب كرده‌ايد و در راه خدا مي‌دهيد خدا به آن آگاه است و هر كس را كه اطاعتش كند پاداش مي‌دهد و كسي كه ستــم كنــد مــؤاخــذه مــي‌فــرمــايــد.

و همين‌جمله «... وَ مالِلظّالِمينَ مِنْ‌اَنْصارٍ» (يعني براي ظالمين انصار يا وسيله نجات و بخشش نيست) به چند نكته دلالت دارد:

(204) مباني مالي و اقتصادي اسلام

اول: اين كه مراد از ظلم در خصوص اين آيه، ظلم به فقرا و خودداري از انفاق بر آنان و حبس حقوق ايشان است، نه ظلم به معناي گناه و معصيت مطلق ، براي اين كه ظلــم بــه معنــاي گنــاه و معصيــت مطلق انصـار يا وسيله نجات و بخشش دارد، و مي‌توان با كفّاره آن‌ها را از نامه عمل محو كرد، و يا به وسيله شفيعان كه يكي از آن‌ها توبه است و يكي ديگر اجتناب از كبائر است و يكي ديگر شفيعان روز محشر مي‌باشند، از خطر كيفر آنان رهايي يافت، البته همه اين انصار در ظلم‌هايي است، كه تنها جنبه حق‌اللّه دارند، نه حق‌الناس، آيه شريفه: «... لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللّهِ اِنَّ اللّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَميعا...» (53 / زمر)، كه در آخرش دارد: «وَ اَنيبُوا اِلي رَبِّكُمْ» (54 / زمر)، راجع به يكي از انصار ظالمين است، كه همان توبه و انابه باشد، و آيه: «... اِنْ تَجْتَنِبُوا كَبآئِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ...» (31 / نساء)، اجتناب از گناهان كبيره را يكي از انصار

اطلاع خدا از انفاق‌ها (205)