مبانی مـالی و اقتصـادی اسلام از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 85

دليل بر اين كه منظور از اين مشركين مسلماناني هستند كه زكات نمي‌دادند، و يا به عبارت ديگر صدقه نمي‌دادند، اين است كه سوره مدثر در مكّه نازل شده، و زكات به معنــاي اســلاميش در مكّه و در هنگــام نــزول ايــن ســوره واجــب نشــده بــود.

(208) مباني مالي و اقتصادي اسلام

انفــــاق آشكــــار و پنهــــان

«اِنْ تُبْدُوا الصَّدَقاتِ فَنِعِمّا هِيَ...» (271 / بقره)

خداي سبحان در اين آيه دو قسم ترديد آورده، يكي صدقه آشكار و ديگري پنهان، و هر دو را ستوده است، براي اين كه هركدام از آن دو آثاري صالح دارند، اما صدقه آشكارا كه خود تشويق و دعوت عملي مردم است به كار نيك، و نيز مايه دلگرمي فقرا و مساكين است، كه مي‌بينند در جامعه مردمي رحم دل هستند كه به حال آنان ترحم مي‌كنند، و در جامعه اموالي براي آنان و رفع حوائجشان قرار مي‌دهند تا براي روز قيامتشان كه روز گرفتاري است ذخيره‌اي باشد، و اين باعث مي‌شود كه روحيه يأس و

ترك انفاق گناه كبيره (209)

نوميدي از صفحه دل‌هاشان زدوده شود، و در كار خود داراي نشاط گردند و احساس كنند كه وحدت عمل و كسب بين آنان و اغنياء وجود دارد، اگر سرمايه‌دار كاسبي مي‌كند تنها براي خودش نيست، و اين خود آثار نيك بسياري دارد.

و اما حسن صدقه پنهاني اين است كه در خفا آدمي از ريا و منّت و اذيّت دورتر است، چون فقير را نمي‌شناسد، تا به او منّت گذارد، و يا اذيّت كند، فائده ديگرش اين است كه در صدقه پنهاني آبروي فقير محفوظ مي‌ماند، و احساس ذلّت و خفّت نمي‌كند، و حيثيتش در جامعه محفوظ مي‌ماند، پس مي‌توان گفت كه: صدقه علني نتيجه‌هاي بيشتــري دارد، و صـدقه پنهاني خالص‌تر و پاك‌تر انجام مي‌شود.

و چون بناي دين بر اخلاص است، بنابراين عمل هر قدر به اخلاص نزديك‌تر باشد به فضيلت نيز نزديك‌تر است، و به همين جهت خداي سبحان صدقه سري را بر صدقه

(210) مباني مالي و اقتصادي اسلام