- مقدمه 1
- اشاره 3
- بخش اول: ماهیت سبک زندگی منتظرانه 3
- 1. اجباری بودن سبک برای زندگی 5
- 2. محدود بودن سرمایه های زندگی 5
- فصل اول. درباره سبک زندگی 5
- اشاره 5
- گفتار اول. ضرورت بحث از سبک زندگی 5
- 3. گره خوردن سرنوشت انسان به سبک زندگی 6
- 4. تأثیر سبک زندگی بر باورهای درونی 7
- 1. معنای سبک 9
- اشاره 9
- گفتار دوم. مفهوم شناسی سبک زندگی 9
- 2. معنای زندگی 10
- 3. زندگی و اهداف آن 11
- 4. جایگاه امام در زندگی انسان 12
- 5. معنای سبک زندگی 14
- گفتار سوم. نسبت اخلاق و آداب با سبک زندگی 16
- گفتار اول. لزوم بازشناسی مفهوم انتظار 18
- فصل دوم. ماهیت انتظار 18
- گفتار دوم. نسبت انتظار و عمل 20
- گفتار سوم. گره خوردن ماهیت انتظار با جهاد و تلاش 21
- گفتار چهارم. مفهوم جهاد و انواع آن 25
- اشاره 28
- فصل سوم. معناشناسی سبک زندگی منتظرانه 28
- گفتار اول. نگاهی به تعریفها درباره سبک زندگی منتظرانه 28
- گفتار دوم. تعریف پیشنهادی از سبک زندگی منتظرانه 30
- گفتار سوم. نسبت سبک زندگی منتظرانه با سبک زندگی اسلامی و نظایر آن 33
- گفتار چهارم. ویژگیهای سبک زندگی منتظرانه 38
- بخش دوم: منزلت سبک زندگی منتظرانه 40
- اشاره 40
- اشاره 43
- فصل اول. فضیلت سبک زندگی منتظرانه 43
- گفتار اول. محبوبیت انتظار در نزد خدا 43
- گفتار دوم. زندگی انبیا و اولیای الهی به رنگ انتظار 44
- گفتار سوم. جایگاه انتظار در زندگی امام مهدی 46
- گفتار چهارم. زندگی منتظرانه و نیل به درجات عالی 47
- گفتار پنجم. زندگی منتظرانه، راه ورود به سپاه امام زمان 48
- گفتار اول. سرنوشت سازی سعادتمندانه 50
- اشاره 50
- فصل دوم. ضرورت سبک زندگی منتظرانه 50
- گفتار دوم. تبدیل سازی انتظار ظاهری به انتظار واقعی 52
- گفتار سوم. امیدافزایی در زندگی 53
- گفتار چهارم. هویت سازی و مقاوم سازی در برابر فرهنگ مادی غرب 55
- گفتار پنجم. زمینه سازی برای ظهور 57
- گفتار ششم. الگوسازی با تمدن سازی 60
- گفتار هفتم. اصلاح گری در فرد و اجتماع 63
- گفتار هشتم. انتقال عملی ارزشهای ناب مهدوی 65
- گفتار اول. نمادسازی باورهای مهدوی 67
- فصل سوم. آثار و کارکردهای سبک زندگی منتظرانه 67
- اشاره 67
- گفتار دوم. همدلی، همبستگی و همیاری جامعه منتظر 69
- گفتار سوم. تأثیرگذاری تربیتی از جهت روشی 71
- گفتار چهارم. افزایش بهره وری در زندگی 71
- گفتار پنجم. تلاش و پویایی هدفمند 73
- گفتار ششم. نشاط بخشی 74
- گفتار هفتم. وحدت شخصیت و نظام مند شدن فعالیتها 75
- گفتار هشتم. تعهد آفرینی و قانون مداری 75
- گفتار دهم. ظلم ستیزی در قالبهای مختلف 77
- گفتار نهم. پیش بینی و کنترل رفتارها 77
- گفتار یازدهم. تقویت نظام اسلامی 78
- اشاره 80
- بخش سوم: نگرشها و ارزشهای عمومی حاکم بر سبک زندگی منتظرانه 80
- فصل اول. نگرشهای حاکم بر سبک زندگی منتظرانه 82
- گفتار اول. نگرش های هستی شناختی 82
- اشاره 82
- گفتار دوم. نگرش های الاهیاتی و توحیدی 84
- گفتار سوم. نگرش های انسان شناختی 86
- اشاره 86
- 1. در بعد انسانی و فراجنسیتی 87
- 2. در بعد جنسیتی 91
- 3. از جنبه فردی و اجتماعی 92
- فصل دوم. ارزش ها و گرایشهای عمومی حاکم بر سبک زندگی منتظرانه 95
- اشاره 95
- گفتار اول. ارزشهای توحیدی (در ارتباط با خدا و اولیای خدا) 96
- گفتار دوم. ارزشهای انسانی (در ارتباط با خود، انسانها، جامعه) 98
- گفتار سوم. ارزشهای غیر انسانی(در ارتباط با جماد، گیاه، حیوان و...) 100
- بخش چهارم: مؤلفه های رفتاری در سبک زندگی منتظرانه 102
- اشاره 102
- اشاره 104
- فصل اول. سبک زندگی منتظرانه در حوزه عبادی (رابطه با خدا) 104
- گفتار اول. در عبادت و مناجات 104
- اشاره 108
- گفتار دوم. در توسل و زیارت 108
- 3. زیارت جامعه کبیره 109
- 2. زیارت امین الله 109
- 1. زیارت آل یاسین 109
- 4. زیارت امام حسین 109
- فصل دوم. سبک زندگی منتظرانه در حوزه شخصی (رابطه با خود) 110
- گفتار اول. در خودسازی 110
- اشاره 110
- گفتار دوم. در علم آموزی 111
- اشاره 111
- 1. اخلاص در علم آموزی 113
- 2. همنشینی با عالمان دین 113
- 4. رعایت اهم و مهم در علم آموزی 115
- 3. داشتن ابزار نوشتن و ثبت علوم 115
- اشاره 116
- گفتار سوم. در اوقات فراغت و تفریح 116
- جایگاه اوقات فراغت از دیدگاه اسلام 117
- مفهوم اسلامی اوقات فراغت 119
- اول. برنامه ریزی 120
- بایسته های تفریح در انسان مؤمن منتظر 120
- اشاره 120
- دوم. رعایت اخلاق 121
- چهارم. رعایت حلال و حرام 121
- سوم. محوریت خانواده 121
- گونه ها و مصادیق اوقات فراغت 122
- پنجم. توجه به سلامت و بهداشت 122
- 1. مسافرت و گردش هدفمند 122
- اشاره 122
- 3. مطالعه و تألیف 123
- 2. کار بدنی مناسب 123
- 4. فعالیتهای هنری 123
- 5. فعالیتهای ورزشی 124
- گفتار چهارم. در مصرف و تغذیه 124
- اشاره 124
- 1. حلال خوری 125
- 2. طیب خوری 126
- گفتار پنجم. لباس و پوشش 127
- 1. تقوای الهی در پوشش 127
- 2. در نظر گرفتن شرایط زمانی و عدم شهرت لباس 127
- اشاره 127
- 3. در نظر گرفتن جنسیت و عدم شباهت لباس به جنس مخالف 128
- 5. لحاظ حیا و عفاف 129
- 4. در نظر گرفتن توانایی مالی و عدم اسراف 129
- 6. در نظر گرفتن سن و سال 130
- 7. توجه به موقعیت جبهه حق و باطل 131
- اشاره 132
- فصل سوم. سبک زندگی منتظرانه در حوزه اجتماعی 132
- اشاره 132
- گفتار اول: در خانواده 132
- 1. محوریت باورهای توحیدی و مهدوی 134
- 2. محوریت عقل و اندیشه 135
- 4. محوریت عشق و محبت 137
- 3. محوریت قسط و عدالت 137
- 5. مسئولیت محوری و رعایت حقوق همسر و فرزند 138
- 6. توجه به قابلیتهای زنانه و مردانه 139
- گفتار دوم: در جامعه 140
- اشاره 140
- 1. دعوت و ایجاد رغبت به سوی امام زمان 141
- 2. ترغیب دیگران به اصلاح جامعه 142
- 3. خوش خلقی، خیرخواهی و دلسوزی 143
- 4. دوستی با دوستان حضرت و دشمنی با دشمنان وی 144
- 5. استقامت و صبر اجتماعی 145
- گفتار سوم. در روابط با حاکم و حکومت اسلامی 147
- اشاره 147
- 1. خیر خواهی با حاکم و حکومت اسلامی 149
- 2. حمایت و اطاعت از حاکم و حکومت اسلامی 150
- سخن آخر 151
- منابع 152
بدون شناخت از انسان در فرهنگ مهدویت و انتظار که برگرفته از آموزه های ناب اسلام شیعی است، ناقص و ناکارآمد خواهد بود؛ مضافاً بر اینکه یکی از تفاوتهای اصلی در سبکهای مختلف زندگی به تفاوت در نگرش به انسان بر می گردد. البته مراد از شناخت انسان در اینجا تنها به شناخت مادی که در غرب بررسی و یا شناخت ذهنی و مفهومی که در فلسفه از آن بحث می شود بسنده نخواهد شد، زیرا به مقتضای بحث سبک زندگی که از جنبه های ظاهری زندگی انسان صحبت می شود باید در کنار لحاظ نمودن این شناختها به واقعیت خارجی آدمی نیز توجه کرده و به اصلاح، نگاه جامعی را ارائه نمود.
«در بحث سبک زندگی با قرائت اسلام شیعی، اهمیت این بحث انسان شناسی آنجا بیشتر می شود که بدانیم اصولاً زندگی شیعی به عنوان مدعی پویاترین و جامعترین دین، در پیوند کامل با امام معصوم است. امام معصومی که تعریف عرفانی اش، انسان کامل است. پس در نگاه قرائت شیعی بحث انسان شناسی دو رویکرد می یابد: یکی بحث شناخت انسان کمال جو و دیگر بحث انسان کامل. از این منظر بدون انجام این مطالعه دو سویه و رابط و نسبت مستمر و پیوندی که در اندیشه شیعه به واسطه استمرار اصل امانت، بین زندگی انسان کمال جو با زندگی زمان مند انسان کامل است اصولاً سبک زندگی اسلامی - شیعی ماهیتی متفاوت حتی از تمامی سبک های زندگی اسلامی می یابد؛ و از همین منظر، اصل امامت و جایگاه بنیادین آن در مکتب تشیع که امروز در بحث مهدویت تجلی یافته است حتی بحث سبک زندگی شیعی را می توان با عنوان بحث سبک زندگی مهدوی و یا سبک زندگی منتظرانه به مطالعه و پژوهش و گفتمان گذاشت». (1)
انسان در فرهنگ اسلامی انتظار که از جامعیت برخوردار است دارای خصوصیات ذیل است که یکی از جنبه انسانی و بدون در نظر گرفتن جنسیت او و دیگری، با در نظر گرفتن جنسیت قابل شمارش است.
1. در بعد انسانی و فراجنسیتی
1. مخلوق و نیازمند و ضعیف است؛ (2)
1- مقاله انسان شناسی پیش نیاز سبک زندگی پژوهی، محمد رضایی،نشریه امان، ش 44.
2- « خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعیفاً؛ انسان، ناتوان آفریده شده است»؛ (نساء/28) و «یا أَیُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَی اللَّهِ؛ ای مردم، شما به خدا نیازمندید»؛ (فاطر/15).