راز بندگی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 22

اولين مرتبه اسلام اين است كه شخص شهادتين را بر زبان جاري كند و ظاهرا تسليم شود. و بعد از آن اولين مرتبه ايمان قرار دارد كه عبارت است از اين كه شخص به‌طور اجمال، اعتراف قلبي به مفهوم شهادتين داشته باشد هر چند به همه اعتقادات حقــه دينــي راه نيـابـد و لـذا از پـاره‌اي جهـات امكـان دارد كـه با شــرك جمـع شود.

اسلام بنده پيوسته صفا مي‌يابد و رشد مي‌كند تا بدان‌جا كه سراسر وجودش را تسليم در برابر خدا فرامي‌گيرد و در تمام اموري كه به او مربوط است تسليم به خدا مي‌شود كه بازگشت هر چيز به سوي خداست.

حالات مؤمن در طي درجات ايمان (47)

به هر اندازه كه رتبه و درجه «اسلام» بالا رود، «ايمان» مناسب آن درجه عبارت مي‌شوداز اعتراف به لوازم آن مرتبه خاص تا بدان‌جا كه بنده برابر پروردگار به حقيقت الوهيت او تسليم شود و نسبت به او دشمني و اعتراضي نداشته باشد.

در اين مرحله بنده نسبت به قضا و قدر و حكم الهي دشمني نمي‌كند و به هيچ‌وجه به اراده خــدا اعتراضي ندارد.

به موازات اين اسلام نيز، ايمان وجود دارد. ايمان در اين مرحله يعني يقين به خدا و همه اموري كه راجع به خداست. اين ايمان، ايمان كامل است و بندگي بنده با چنين ايماني به حد كمال مي‌رسد.

خدا اهل اين نحو ايمان را توصيف به «لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ،» مي‌كند و اين

(48) راز بنـدگي

دلالت دارد بر آن كه مراد از ايمان در اين آيه درجه عالي ايمان است كه با دارا بودن آن معني عبـوديت و مملـوكيت خالص بنـده به خـدا به حد كمـال مي‌رسد.

بنده در اين درجه از ايمان به چشم مي‌بيند كه ملكيت از آنِ خداي «لا شَريكَ لَه» است و هيچ امري در اختيار خودش نيست تا از زوال آن بترسد يا براي از بين رفتن آن محزون گردد. چرا كه ترس وقتي بر روح آدمي مسلط مي‌شود كه در انتظار ضرري به سر مي‌بــرد كــه بـدو بــازگــردد و حزن و اندوه نيز وقتي به شخص دست مي‌دهد كه چيزي را كه دوست دارد، از دست بــدهــد يا چيــزي كه خــوش نـدارد صورت پذيرد.