راز بندگی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 24

1- الميـــــزان ج 19، ص 148 .

اولين شرط ايمان واقعي و زنده (51)

«اَلَّــذيـنَ هُـمْ فــي صَــلاتِهِـمْ خـاشِعُونَ!»

«آن‌ها كه در نمــاز خاشعنـد» (2 / مؤمنون)

كلمه «خُشوع» به معناي تأثر خاصي است كه به افراد مقهور دست مي‌دهد، افرادي كه در برابر سلطاني قاهر قرار گرفته‌اند به‌طوري كه توجه وي همه و همه‌اش معطوف او گشته از هر جاي ديگر قطع مي‌شود. ظاهرا اين حالت حالتي است دروني كه به نوعي عنــايـت بــه اعضاء و جوارح نيز نسبت داده مي‌شود.

اين آيه تا آخر آيه ششم اوصاف مؤمنين را مي‌شمارد، اوصاف ايماني كه زنده و فعال باشد، و آثار خود را داشته باشد، آن آثاري كه بايد داشته باشد، تا غرض مطلوب از آن حـاصـل شود، و آن اثـر فـلاح و رستگـاري است، كه دارنده چنين ايماني نماز را

(52) راز بنـدگي

بپا مي‌دارد، چون نماز عبارتست از توجه كسي كه جز فقر و ذلت ندارد، به سوي درگاه عظمت و كبريايي، و منبع عزت و بهاء الهي، و لازمه چنين توجهي اين است كه نمازگذار متوجه به چنين مقامي مستغرق در ذلت و خواري گشته، و دلش را از هر چيزي كه او را از مهمش و از هدفش بازمي‌دارد بركند، پس اگر ايمان نمازگذار ايماني صادق باشد، اين چنين ايمان توجه او را و همّ او را يكي مي‌كند، آن هم معبود اوست، و اشتغال او به عبادت، او را از هركار ديگري بازمي‌دارد.

ايمــان به خــدا هم وقتــي اثــر خــود را مي‌كنــد، و آدمــي را به اعمال صالح و صفــات پسنديده نفســاني از قبيــل خشيــت، خشــوع، اخــلاص و امثــال آن، مي‌كشــانــد، كــه دواعي باطله و تسويلات شيطاني بر آن غلبه نكند، و يا بگــو ايمــان مــا مقيــد به يــك حـــال معيــن نباشد.

اولين شرط ايمان واقعي و زنده (53)