راز بندگی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 83

«وَ مَنْ اَعْرَضَ عَنْ ذِكْري فَاِنَّ لَهُ مَعيشَةً ضَنْكا وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيمَةِ اَعْمي،»

1- الميــزان ج 16، ص 313 .

نتايج اعراض انسان از ذكر خدا (173)

«كســي كـه از ذكــر من اعراض كند، معيشتي تنگ دارد و او را در روز قيامت كور محشور كنيم.» (124 / طه)

علّت‌تنگي «مَعيشَت» دردنيا، و كوري در روز قيامت، فراموش‌كردن خدا و اعراض از ياد اوست. و هر كه در دنيا خدا را فراموش كند، او هم در آخرت وي را فراموش مي‌كند.

مقصــود از «ذِكْــر» خــداي‌تعــالي يا معنــاي مصــدري «يادآوردن» است، و يا به‌معناي قرآن، و يا مطلق كتب آسماني است، و يا به‌معنــاي دعــوت حقــه اســت، و اگر دعوت حقه را ذكر نــاميــده از ايـن بـاب اسـت كه لازمـه پيـروي دعـوت حقــه و اعتقــاد بــه آن يــاد خــداي‌تعـــالي است.

و اگر فرمود: كسي‌كه از ذكر من اعراض كند، معيشتي «ضَنْك» يعني تنگ دارد، براي

(174) راز بنـدگي

اين است كه كسي كه خدا را فراموش كند، و با او قطع رابطه نمايد، ديگر چيزي غيردنيا نمي‌ماند كه وي به آن دل ببندد و آن را مطلوب يگانه خود قرار دهد، در نتيجه همه كوشش‌هاي خود را منحصر در آن كند، و فقط به اصلاح زندگي دنيايي‌اش بپردازد و روز به روز آن را توسعه بيشتري داده، و به تمتّع از آن سرگرم شود، و اين معيشت او را آرام نمي‌كند، چه كم باشد و چه زياد، براي اين كه هر چه از آن به دست آورد به آن حدّ قانع نگشته و به آن راضي نمي‌شود، و دائما چشم به زياده‌تر از آن مي‌دوزد، بدون اين كه اين حرص و تشنگي‌اش به جايي منتهي شود، پس چنين كسي دائما در فقر و تنگي به سرمي‌برد، و هميشه دلش علاقمند به چيزي است كه ندارد، صرف نظر از غم و اندوه و قلق و اضطراب و ترسي كه از نزول آفات، و روي آوردن ناملايمات، و فرارسيدن مرگ و بيماري دارد، و صرف‌نظر از اضطرابي كه از شرّ حسودان و كيد

نتايج اعراض انسان از ذكر خدا (175)