راز بندگی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 87

ايــن خــود قــاعــده عمــومي است كه شــامـل همــه انحــاء ذكــر مي‌باشد، چه ايــن كــه لفظــي بــاشــد و چــه غيــر آن، و چــه اين كه قــرآن باشد و يا غيـــر آن.

وقتي فرمود: «با ياد خدا دل‌ها آرام مي‌گيرد،» آگاهي است براي مردم به اين كه متــوجّــه پـروردگـار خــود بشــونـد و بـا يــاد او دل‌هـاي خــود را راحـت سـازنـد.

هر قلبي با ذكر خدا آرامش مي‌يابد و اضطرابش تسكين پيدا مي‌كند. اين يك حكم عمــومــي است و هيــچ قلبــي از آن مستثنــي نيســت، مگــر اين كه كار قلب به‌جايي برسد كه در اثر از دست دادن بصيرت و رشدش ديگر نتوان آن را قلــب ناميد كه چنين قلبـي از ذكـر خــدا گريزان و از نعمـت طمـأنينه و سكـون محـروم خــواهـد بــود. (1)

1- الميـــــــــــــــــــــزان ج 22 ، ص 264 .

(182) راز بنـدگي

تذكر عامل بيــداري و رجوع به فطرت

«...اِلاّ تَذْكِرَةً لِمَنْ يَخْشي...،»

«ما قرآن را بر تو نازل نكــرديــم كــه تــو خــود را به تعب اندازي، ولكن براي اين بود كه يادآرنده‌اي باشد، تا هر كس طبع او خضــوع و خشــوع در برابر حق است، متــذكّـر شود و به خــدا ايمان آورده و تقـوي پيشه كند.» (1 تا 2 / طه)

«تَذْكِرَة» به معناي ايجاد ذكر، (يادآوري) در شخصي است كه چيزي را فراموش كرده، و چون انسان كليات حقايق دين را به فطرت خود درمي‌يابد، (مثلاً مي‌فهمد كه

تذكر عامل بيداري و رجوع به فطرت (183)