راز بندگی از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 90

«و مانند آن كسان مباشيد كه خدا را فراموش كردند و خدا هم خود آنان را از ياد خودشان ببرد و ايشـان همــان فاسقانند!» (19 / حشر)

آيه شريفه و آيه قبل از آن در بيان اين معني هستند كه ـ براي روز حساب و جزا عمل صالح از پيش بفرستيد، عملي كه جان‌هايتان با آن زنده شود، و زنهار زندگي نفس در آن روز را فراموش نكنيد. چون سبب فراموش كردن نفس فراموش كردن خداست.

1- الميزان ج 31، ص 218 .

(188) راز بنـدگي

وقتي انسان خدا را فراموش كرد، اسماء حسنا و صفات علياي او را كه صفات ذاتي انسان ارتباط مستقيم با آن دارد نيز فراموش مي‌كند، يعني فقر و حــاجــت ذاتــي خود را از يــاد مـي‌بـــرد.

اين‌جاست كه بر نفس خود اعتماد مي‌كند، با اين كه بايد بر پروردگارش اعتماد نمــوده، و اميــدوار او و تــرســان از او بــاشــد، نــه اميــدوار بــه اسبــاب ظــاهــري، و نــه تــرســان از آن‌هــا، به غيــر پــروردگــارش تكيـه و اطمينان نكند.

خلاصه اين‌كه چنين‌كسي پروردگار خود و بازگشت به سوي او را فراموش مي‌كند، و از توجّه به خدا اعراض‌نموده و به‌غير او توجّه مي‌كند، و نتيجه همه اين‌ها اين مي‌شود كه خـودش را هم فـرامـوش كنـد، بـراي اين كه او از خودش تصوّري دارد كه او نيست .

حــاصــل ايــن كـه علّــت فــرامــوش كــردن خــويش، فـراموش كردن خداست.

فراموشي خدا: فراموشي شخصيت انساني (189)

لفــظ آيـه فــوق از فـرامـوش كردن خــدا نهي مي‌كنــد، ولــي سيــاق آيــه بـــه ذكــر خــدا امر مي‌كند. (1)