در انتظار امام (علیه السلام) صفحه 61

3) مقید ساختن فرمانروایان به داشتن شرایط خاصی بطور کامل همچون: علم، عدالت، تقوی، کفایت و.. سایر چیزهائی که از شرایط رهبری هستند.

این مسائل، نشانه نیکی، بر دقت فراوان اسلام، در این امر اساسی می باشند.

پاورقی

[1] حکم و موضوع دو اصطلاح فقهی هستند. حکم مانند این عبارت است: شراب حرام است که توسط شرع تعیین می شود. اما تشخیص اینکه، فلان مایعی که در ظرفی جا دارد، شراب

می باشد یا نه، یافتن موضوع است که با خود شخص می باشد نه شرع.

[2] حکم و موضوع دو اصطلاح فقهی هستند. حکم مانند این عبارت است: شراب حرام است که توسط شرع تعیین می شود. اما تشخیص اینکه، فلان مایعی که در ظرفی جا دارد، شراب می باشد یا نه، یافتن موضوع است که با خود شخص می باشد نه شرع.

[3] در این راه، باید موضوعات که همان وسائل و روش ها هستند، با توجه به احکام، مورد بررسی و پذیرش یا رد، قرار بگیرند.

قوای سه گانه

از آنجا که معمولا، قوای اساسی در یک دولت، به سه بخش قانون گذاری، قضاوت و اجرا، تقسیم می شوند، باید دید، در دولت اسلامی وضع قوای سه گانه، چگونه است: الف) قوه مقننه (قانون گذاری) - فقهای عادل زیر نظر فقیه اعلم (رئیس دولت)، این قوه را در دست داشته و موسسات و هیئت های قانون گذاری زیر نظر فقیه اعلم تشکیل می گردد و وظیفه این قوه چنین است:

1) بیان احکام - احکام قوانینی هستند که از قرآن و سنت استخراج شده و یا بصورت ضرورت از مسائل دینی فهمیده می شوند. همچون: وجوب زکات و خمس و تعیین مصارف آنها و تهیه نیروی نظامی به اندازه توانائی ارعاب دشمن. (دستور)

2) وضع تعالیم - تعالیم قوانینی هستند، که به طرز صریح شرع درباره آنها حکمی ندارد. و فقها در چهارچوب احکام عمومی اسلامی و با در نظر گرفتن شرایط زمانی، مکانی آنها را وضع می کنند. همچون: آموزش نظامی مطابق روز که یادگیری آنها تا حد دفاع واجب است و تعیین مالیات ها و جزیه و امثال

آن.