ترجمه کتاب الغیبة صفحه 146

ومتی عادوا إلی أن یقولوا الغیبة فیها وجه من وجوه القبح، فقد مضی الکلام علیه، علی أنّ وجوه القبح معقولة وهی کونه ظلماً أو کذباً أو عبثاً أو جهلاً أو استفساداً، وکلّ ذلک لیس بحاصل هاهنا، فیجب أن لا یدّعی فیه وجه القبح.

فإن قیل: إلّا منع اللَّه الخلق من الوصول إلیه وحال بینهم وبینه لیقوم بالأمر ویحصل ما

مقدم‌تر و سزاوارتر است تا بحث در مواردی که دارای شبهه و تردید است. چنان‌که به همین طریق با مخالفین اسلام هم عمل می‌کنیم؛ یعنی بحث در نبوت پیامبر اکرم‌صلی الله علیه وآله را بر [ردّ] ادعای آن‌ها مبنی بر ابدی بودن دینشان [از جمله مسیحیّت و یهودیّت مقدّم داشته و ترجیح داده‌ایم. چرا که بحث در حقانیّت نبوت رسول اکرم‌صلی الله علیه وآله روشن و آشکار است حال آن‌که مسأله ردّ ادعای آن‌ها [و اثبات نسخ شدن شرعیّت آنان توسط قرآن]پیچیده است. همین مسأله در اینجا و موضوع بحث ما نیز جریان دارد.

چنانچه معترضین [و کسانی که اشکال به غیبت دارند] برگردند به این نکته که در اعتقاد به غیبت، وجه قبح و زشتی وجود دارد، [در جواب خواهیم گفت که]پاسخ به این اعتراض قبلاً [و در فصل اول] داده شد.

بعلاوه این‌که وجوه و امور قبیح، معقول [و قابل تشخیص] هستند به این‌که غیبت موجب دروغ، بیهودگی، جهل و فساد باشد و هیچ کدام از این موارد در اعتقاد به غیبت وجود ندارد، بنابراین نباید ادّعا کرد که در مورد غیبت وجه قبحی وجود دارد.

اگر گفته شود: چرا خداوند مانع از رسیدن آسیب خلق به ایشان نشده، و در عوض بین مردم و ایشان تا زمانی که قیام فرموده و لطف باری تعالی به واسطه حضور و ظهورش برای ما حاصل شود جدایی انداخت؟ چنان‌که در مورد پیامبر اکرم‌صلی الله علیه وآله هو لطف لنا، کما نقول فی النبی‌صلی الله علیه وآله إذ بعثه اللَّه تعالی (فإنّ اللَّه تعالی) یمنع منه ما لم یؤدّ فکان یجب أن یکون حکم الإمام مثله.

قلنا: المنع علی ضربین:

أحدهما: لا ینافی التکلیف بأن لا یلجأ إلی ترک القبیح.

والآخر: یؤدّی إلی ذلک.

فالأوّل قد فعله اللَّه تعالی من حیث منع من ظلمه بالنّهی عنه والحثّ علی وجوب طاعته، والانقیاد لأمره ونهیه، وأن لا یعصی فی شی‌ء من أوامره، وأن یساعد علی جمیع ما یقوّی أمره ویشیّد سلطانه، فإنّ جمیع ذلک لا ینافی التکلیف، فإذا عصی من عصی فی ذلک