ترجمه کتاب الغیبة صفحه 178

حال و با توجّه به آنچه که ذکر کردیم که همگی معروف بوده و واقع شده‌اند، چگونه ممکن است غیبت صاحب الزمان‌علیه السلام را انکار کرد.

خدایا! مگر این‌که مخالف را دهری معطِل باشد [یعنی مگر این‌که مخالف ما که از اهل سنّت است مادی گرا باشد و نظم حاکم بر همه خلقت را که مبتنی بر نظام الهی است تعطیل بداند] و تمام این‌ها را منکر شده و محال بداند که در این صورت در مورد غیبت امام زمان‌علیه السلام هیچ بحثی با او نداریم، بلکه ابتدا باید با او در اصل توحید و این‌که این امور در عالمِ امکان، در دست قدرت خداوند هستند، بحث کنیم.

چون در باب غیبت امام زمان‌علیه السلام با کسی وارد بحث و گفت و گو می‌شویم که به اصل اسلام اقرار کرده و همه مواردی که در بالا گفته شد را ممکن و مقدور خداوند تبارک وتعالی بداند و نظایر این امور برای وی روشن شده باشد.

همانند آنچه که گفتیم بسیار زیاد است که سیره نویسان و مورخان از پادشاهان ایران نقل کرده‌اند غیبت و ظهور آن‌ها که به خاطر تدبیر امور مدّت مدیدی از یارانشان أصحابهم مدّة لا یعرفون خبرهم، ثمّ عودهم وظهورهم لضرب من التدبیر؛ وإن لم ینطق به القرآن فهو مذکور فی التواریخ.

وکذلک جماعة من حکماء الروم والهند قد کانت لهم غیبات وأحوال خارجة عن العادات لا نذکرها لأنّ المخالف ربّما جحدها علی عادتهم جحد الأخبار وهو مذکور فی التواریخ.

فإن قیل: إدّعاؤکم طول عمر صاحبکم أمر خارق للعادات مع بقائه علی قولکم کامل العقل تام القوّة والشّباب، لأنّه علی قولکم [له فی هذا الوقت - الّذی هو سنة سبع وأربعین وأربعمائة - مائة وإحدی وتسعون سنة، لأنّ مولده علی قولکم سنة ستّ وخمسین ومائتین،

غایب می‌شدند، به نحوی که دیگر خبری از آن‌ها نبود و بعداً برگشته و ظاهر می‌شدند. اگرچه قرآن متذکر این قضایا نشده است، امّا در تاریخ آمده است.

همچنین جماعتی از حکمای روم و هند که غیبت‌ها و حالات خارج از عادت از آن‌ها سرزده و ما آن‌ها را ذکر نکردیم، به خاطر این‌که چه بسا مخالف ما [اهل سنّت]مطابق عادتی که دارد همه اخباری که در تاریخ آمده را انکار کند. [عادت مخالفین ما از مکتب اهل‌سنت این است که هر دلیلی که در مقابل آن‌ها قرار داشته باشد، هرچند هم از استحکام فوق العاده برخوردار بوده و بدیهی هم باشد را بدون دلیل منطقی انکار می‌کنند.]

اخبار معمّرین [کهن سالان]

اشکال