ترجمه کتاب الغیبة صفحه 29

ما هم جواب می‌دهیم: بنابراین بسط ید و باز بودن دست امام [در اداره امور]از دست مکلفین رفته است و این درد و مشکلی است که از جانب خودشان به آن‌ها رسیده است، چرا که اگر امام می‌توانست [و برایش امکان داشت] حتماً ظاهر شده و دستش هم باز بود پس لطف هم حاصل می‌شد، لذا تکلیفشان در حال غیبت قبیح نیست [چون که خودشان باعث و بانی غیبت بوده‌اند] در این صورت حجّت و دلیل بر علیه آن‌ها است نه به نفعشان.

ما نظیر این مباحث را در همان مسأله وجوب امامت گفته‌ایم، و اگر چنانچه دوباره نیازی باشد ذکر می‌کنیم.

جواب اشکال دوم

این اشکال در واقع مغالطه و به اشتباه انداختن است، البته ما نمی‌گوییم که وی نفهمیده، چون او بالاتر از این حرف‌ها است، امّا خواسته، حقّ را مخفی کرده و اشتباه جلوه دهد.

أورده، لأنّ الرجل کان فوق ذلک لکن أراد التلبیس والتمویه (فی قوله): إنّ دلیل وجوب الرئاسة ینتقض بحال الغیبة، لأنّ کون النّاس مع رئیس مهیب متصرّف أبعد من القبیح لو اقتضی کونه لطفاً واجباً علی کلّ حال وقبح التکلیف مع فقده لانتقض بزمان الغیبة [لأنا فی زمان الغیبة] فلم یقبح التکلیف مع فقده، فقد وجد الدلیل ولا مدلول و هذا نقض.

و إنّما قلنا: إنّه تمویه لأنّه ظنّ أنّا نقول: إنّ فی حال الغیبة دلیل وجوب الإمامة قائم ولا إمام فکان نقضاً، ولا نقول ذلک، بل دلیلنا فی حال وجود الإمام بعینه هو دلیل حال غیبته، فی أنّ فی الحالین الإمام لطف فلا نقول: إنّ زمان الغیبة خلا من وجوب رئیس، بل عندنا

آنجا که می‌گوید: دلیل شیعه بر وجوب امامت، در زمان غیبت نقض می‌شود و مردم با بودن یک رهبر مقتدر و صاحب اختیار، که وجودش در هر حالی لطف الهی باشد، از اعمال قبیح و زشت دور می‌شوند؛ [یعنی با وجود اوست که مردم معصیت نمی‌کنند یا در صورت ارتکاب به گناهان تأدیب می‌شوند] و زشت بودن تکلیف با نبود امام و در زمان غیبت نقض می‌شود. پس در صورت نبودنش تکلیف قبیح نخواهد بود، و این نقض است که دلیل [یعنی لزوم وجود امام]یافت شود، اما مدلول [شخص امام] نباشد.

ما می‌گوییم: این شخص مطلب را به گونه دیگری گفته، به این دلیل که خیال کرده که ما معتقدیم در زمان غیبت، دلیل وجوب امامت موجود است ولی امامی در کار نیست و این نقض است، در حالی که ما هرگز چنین اعتقادی نداریم، بلکه دلیل ما در زمان حضور یا غیبت امام یکی است و فرقی ندارد. و در هر دو حال وجود مبارک امام‌علیه السلام لطف الهی است.

پس ما نمی‌گوییم که در زمان غیبت، امام وجود ندارد، [این تهمتی نارواست که دشمنان عنود آل اللَّه به شیعه نسبت داده‌اند] بلکه در نظر ما وجود حضرت ثابت است،

أنّ الرئیس حاصل، و إنّما ارتفع انبساط یده لما یرجع إلی المکلّفین علی ما بیّناه لا لأنّ انبساط یده خرج من کونه لطفاً بل وجه اللطف به قائم، وإنّما لم یحصل لما یرجع إلی غیر اللَّه.