ترجمه کتاب الغیبة صفحه 290

روایت زیر نیز دلالت بر صحّت شهادت امام حسن عسکری‌علیه السلام دارد:

1 / 181 - سعد بن عبداللَّه اشعری می‌گوید: از احمد بن عبیداللَّه بن خاقان که مأمور خلیفه در شهر قم بود، حدیثی طولانی را شنیدم که مختصرش این است: وقتی که ابومحمّد حسن بن علی‌علیهما السلام مریض شد، پیکی را نزد پدرم فرستاد که ابن رضا مریض شده است. پدرم سوار مرکب شده و به دارالخلافه رفت، و سپس با عجله و همراه با پنج نفر از خادمان خاص و مورد اعتماد خلیفه(135) ازجمله نحریر، برگشت. به آن‌ها دستور داده و تعرّف خبره و حاله، وبعث إلی نفر من المتطبّبین فأمرهم بالاختلاف إلیه وتعهده صباحاً ومساءً.

فلمّا کان بعد یومین أخبر أنّه قد ضعف، فرکب حتّی نظر إلیه، ثمّ أمر المتطبّبین بلزومه، وبعث إلی قاضی القضاة فأحضره مجلسه، وأمره أن یختار من أصحابه عشرة، فبعث بهم إلی دار أبی محمّد وأمرهم بلزومه لیلاً ونهاراً.

فلم یزالوا هناک حتّی توفّی‌علیه السلام لأیّام مضت من شهر ربیع الأوّل سنة ستین ومائتین فصارت سرّ من رأی ضجّة واحدة «مات ابن الرضا».

ثمّ أخذوا فی تهیئته وعطلت الأسواق ورکب أبی وبنو هاشم وسائر النّاس إلی جنازته، وأمر السلطان أباعیسی بن المتوکّل بالصلاة علیه، فلمّا وضعت الجنازة دنا أبوعیسی

بود که مراقب منزل ابی‌محمّد باشند و از اخبار و حال ایشان اطلاع حاصل کنند، و دنبال چند نفر از اطبا و کسانی که اطلاع از طبابت داشتند فرستاد و دستور داد که به خانه ابی محمّد رفت و آمد کرده، و صبح و شب مراقب او باشند.

دو روز که گذشت خبر رسید که ایشان ضعیف شده‌اند، پس پدرم سوار شده محضر حضرت رفت. با دیدن ایشان به اطبا دستور داد که بیشتر مراقبت کنند، و به نزد قاضی القضات فرستاد و او را حاضر کرده، و به او دستور داد که ده نفر از اصحاب و یارانش انتخاب کرده و به خانه ابی محمّد بفرستد و به آن‌ها هم دستور داد که شب و روز مواظب باشند. این افراد دائماً آنجا بودند تا این‌که حضرت چند روز گذشته از ماه ربیع الاول سال 260 ه.ق از دنیا رفته و به شهادت رسید و شهر سرّ من رأی یکپارچه فریاد و ناله شد که «ابن الرضا از دنیا رفت».

بعد آماده تجهیز و تشییع جنازه امام شدند، بازارها تعطیل شد، پدرم با بنی‌هاشم و مردم برای تشییع حضرت رفتند، خلیفه به ابا عیسی بن متوکل دستور داد تا به پیکر مطهر امام نماز بخواند. وقتی که جسد را روی زمین گذاشتند، ابو عیسی جلو آمده فکشف عن وجهه وعرضه علی بنی هاشم من العلویّة والعباسیّة والقوّاد والکتّاب والقضاة والفقهاء المعدّلین وقال:

هذا الحسن بن علیّ بن محمّد بن الرضا مات حتف أنفه علی فراشه، حضره من خدم أمیر المؤمنین من ثقاته فلان وفلان وفلان، ثمّ غطّی وجهه، وصلّی علیه وکبّر علیه خمساً وأمر بحمله فحمل من وسط داره، ودفن فی البیت الّذی دفن فیه أبوه.

و کفن را از روی چهره برداشت و به بنی‌هاشم و علوی ها و هم عباسی‌ها و بزرگان و نویسندگان و قضات و فقهای معتدل نشان داده و گفت: این حسن بن علی بن محمّد بن الرضا است که در بستر خود به مرگ طبیعی از دنیا رفته است و فلانی و فلانی و فلانی از خدام مورد اطمینان خلیفه شاهد مرگ او بوده‌اند. بعد صورت را پوشاند و با پنج تکبیر بر پیکرش نماز خواند و دستور داد که جنازه را حمل کردند، از وسط خانه امام را برداشته و در خانه‌ای که پدرشان دفن شده بود ایشان را دفن کردند.(136)