ترجمه کتاب الغیبة صفحه 305

قوت گرفته، نمی‌توان عدول کرد. بلکه لازم است که در این اخبار توقف کرده، به اعتقادی که برای ما معلوم شده تمسک کنیم و حال آن که تأویل آن‌ها بعد از آن است که صحّت آن‌ها را قبول کنیم؛ چنان که در تأویل نظایر آن‌ها عادت همین است. علاوه بر این روایاتی است که با این اخبار منافات داشته و با آن‌ها معارضه می‌کنند؛ ازجمله روایات زیر:

5 / 407 - حازم بن حبیب می‌گوید: امام صادق‌علیه السلام به من فرمودند: ای حازم! برای صاحب این امر دو غیبت هست که در غیبت دوم ظاهر می‌شوند، اگر کسی آمد و به تو گفت: من دست در خاک قبر او داشته‌ام [که کنایه از موت حضرت باشد] او را تصدیق نکن.

6 / 408 - ابی بصیر می‌گوید: از امام باقرعلیه السلام شنیدم که می‌فرمودند: در وجود صاحب این امر چهار سنّت از سنّت‌های انبیا وجود دارد: سنتی از موسی‌علیه السلام، و سنتی از عیسی‌علیه السلام، و سنتی از یوسف‌علیه السلام، و سنتی از محمّدصلی الله علیه وآله و امّا سنّت و ویژگی موسی‌علیه السلام این است که او ترسیده و منتظر است و امّا سنّت و ویژگی یوسف‌علیه السلام عبارت است از مِنْ یُوسُفَ‌علیه السلام فَالْغَیْبَةُ وَأَمّا سُنّةٌ مِنْ عِیسی‌علیه السلام فَیُقالُ: ماتَ وَلَمْ یَمُتْ وَأَمّا سُنَّةٌ مِنْ مُحَمَّدٍصلی الله علیه وآله فَالسَّیْفُ.

409 - وروی الفضل بن شاذان، عن أحمد بن عیسی العلویّ، عن أبیه، عن جدّه قال: قال أمیر المؤمنین‌علیه السلام:

صاحِبُ هذَا الْأَمْرِ مِنْ وُلْدِی (الَّذِی) یُقالُ: ماتَ، قُتِلَ لا بَلْ هَلَکَ لا بَلْ بِأَیٍ وادٍ سَلَکَ.

و أمّا وقت خروجه‌علیه السلام فلیس بمعلوم لنا علی وجه التفصیل، بل هو مغیّب عنّا إلی أن یأذن اللَّه بالفرج.

410 - کما روی عن النبیّ‌صلی الله علیه وآله [أنّه قال:]

لَوْ لَمْ یَبْقِ مِنَ الدُّنْیا إِلّا یَوْمٌ واحِدٌ لَطَوَّلَ اللَّهُ ذلِکَ الْیَوْمَ حَتّی یَخْرُجَ رَجُلٌ مِنْ وُلْدِی فَیَمْلأَُ الأَرْضَ عَدْلاً وَقِسْطاً کَما مُلِئَتْ ظُلْماً وَجَوْراً.

غیبت و پنهان شدن، و امّا سنّت و ویژگی عیسی‌علیه السلام این است که گفته می‌شود او مرده است در حالتی که نمرده و زنده می‌باشد، و امّا سنتی که از محمّدصلی الله علیه وآله است، قیام به وسیله شمشیر است.

7 / 409 - احمد بن عیسی علوی، از پدرش، از جدش نقل کرده که گفت: امیرالمؤمنین‌علیه السلام فرمودند: صاحب این امر از فرزندان من است که درباره‌اش گفته می‌شود: مرده، یا کشته شده، یا نه بلکه به هلاکت رسیده، یا این‌که معلوم نیست به سمت کدامین سرزمین رفته است.(238)