- مقدمه مترجم 1
- مقدمه ناشر 1
- تولد تا هجرت به بغداد 2
- بغداد 3
- رحلت شیخ مفید و زعامت سیّد مرتضی 4
- ورود شیخ طوسی به بغداد و زعامت شیخ مفید 4
- حوادث تلخ بغداد 5
- رحلت سیّد مرتضی و زعامت شیخ طوسی 5
- هجرت شیخ به نجف 6
- شاگردان شیخ طوسی 7
- آثار قلمی شیخ 9
- فهرست موضوعی کتابهای شیخ 10
- چند سطری درباره کتاب حاضر 16
- چند نکته پیرامون این ترجمه 17
- مقدمه مؤلف 19
- فصل اوّل: بحث در غیبت امام زمانعلیه السلام 20
- بحث در غیبت امام زمان «ع» 21
- طریق اول 21
- طریق دوم 22
- اصل اوّل: «وجوب و لزوم امامت» 24
- اشکالات مخالفان امامت 25
- اشکال اول 25
- اشکال سوم 26
- اشکال دوم 26
- اشکال 27
- سؤال 27
- جواب اشکال اول 27
- پاسخ 27
- پاسخ 28
- جواب اشکال دوم 29
- جواب اشکال سوم 30
- قلناالّذی نقوله أنّ وجود الإمام المنبسط الید إذا ثبت أنّه لطف لنا علی ما دلّلنا علیه ولم یکن إیجاده فی مقدورنا لم یحسن أن نکلّف إیجاده لأنّه تکلیف ما لا یطاق، وبسط یده وتقویة سلطانه قد یکون فی مقدورنا وفی مقدور اللَّه، فإذا لم یفعل اللَّه تعالی علمنا أنّه غیر واجب علیه وأنّه واجب علینا، لأنّه لا بد من أن یکون منبسط الید لیتمّ الغرض بالتکلیف، وبیّنا بذلک أنّ بسط یده لو کان من فعله تعالی لقهر الخلق علیه، والحیلولة بینه وبین أعدائه وتقویة أمره بالملائکة رُبما أدّی إلی سقوط الغرض بالتکلیف، وحصول الإلجاء، فإذاً یجب علینا بسط یده علی کلّ حال وإذا لم نفعله أتینا من قبل نفوسنا. 34
- اشکال 34
- پاسخ 35
- اشکال 36
- اشکال 36
- پاسخ 36
- پاسخ 37
- پاسخ 38
- اشکال 38
- پاسخ 39
- اشکال 39
- سؤال 40
- پاسخ 41
- وأمّا الّذی یدلّ علی الأصل الثانی 45
- اصل دوم: «عصمت امام» 45
- اصل سوم: خارج نبودن حقّ از میان امّت اسلامی 46
- اشاره 47
- دلیل اول 47
- ادله فساد اعتقاد کیسانیه ادله فساد اعتقاد کیسانیه 47
- شهادت حجرالاسود(17) به امامت امام سجادعلیه السلام 48
- شهادت حجرالاسود(16) به امامت امام سجادعلیه السلام 48
- دلیل سوم 49
- دلیل دوم 49
- دلیل چهارم 49
- سؤال 50
- پاسخ 50
- اشکال 50
- پاسخ 51
- ردّ اعتقاد ناووسیه 52
- ردّ اعتقاد واقفیه 52
- اخبار شهادت امام کاظمعلیه السلام 53
- تصریح امام کاظم بر امامت امام رضاعلیهما السلام 63
- ادله امامت امام کاظمعلیه السلام و ردّ نظر واقفیه 73
- پاسخ 73
- سؤال 73
- امّا آنچه که واقفیه روایت کردهاند: 74
- توضیح خبر 75
- توضیح خبر 77
- توضیح خبر 79
- توضیح خبر 80
- توضیح خبر 81
- توضیح خبر 82
- توضیح خبر 83
- توضیح خبر 85
- توضیح خبر 86
- توضیح خبر 88
- توضیح خبر 89
- توضیح خبر 90
- توضیح خبر 91
- توضیح خبر 92
- توضیح خبر 93
- توضیح خبر 94
- توضیح خبر 94
- توضیح خبر 95
- توضیح خبر 96
- توضیح خبر 96
- توضیح خبر 97
- توضیح خبر 98
- توضیح خبر 99
- توضیح خبر 100
- توضیح خبر 101
- توضیح خبر 101
- توضیح خبر 102
- توضیح خبر 103
- توضیح خبر 104
- توضیح خبر 105
- توضیح دو خبر 106
- توضیح خبر 107
- توضیح خبر 108
- توضیح خبر 109
- توضیح خبر 109
- توضیح خبر 110
- عوامل پیدایش واقفیه 111
- روایاتی که در طعن راویان واقفه آمده است 116
- بیان بعضی از معجزات امام علی بن موسی الرضاعلیه السلام 122
- ایجاد شبهه توسط مخالفان در مورد ولادت امام زمانعلیه السلام 129
- شبهه 129
- جواب شبهه 130
- شبهه 132
- جواب شبهه 133
- رد سایر فرقههایی که قائل به امامت غیر ولی عصرعلیه السلام هستند 136
- فلسفه و حکمت غیبت 140
- فلسفه و حکمت غیبت 140
- اشکال 141
- پاسخ 142
- امّا نوع اول 147
- امّا نوع دوم 147
- پاسخ 150
- اشکال 151
- پاسخ 152
- پاسخ 153
- اشکال 153
- وضعیت اجرای حدود الهی در زمان غیبت 154
- سؤال 154
- پاسخ 154
- پاسخ به این دو ادّعا 156
- سؤال 157
- چگونگی تشخیص اعتقاد حقّ در زمان غیبت 157
- پاسخ 158
- سؤال 159
- پاسخ 160
- نظر سیّد مرتضی 160
- علت غیبت حضرت از شیعیان و دوستداران 161
- علت غیبت حضرت از شیعیان و دوستداران 161
- جواب میگوییم 164
- اگر گفته شود 164
- اشکال 165
- پاسخ 166
- پاسخ 167
- اشکال 167
- پاسخ 168
- نظر مرحوم سیّد مرتضی 168
- اشکال 168
- «مخفی بودن ولادت حضرت صاحب الزمان امری غیر عادی نبوده است» 170
- اشکال 172
- پاسخ 172
- «مخفی بودن مکان امام زمانعلیه السلام» 173
- اشکال 173
- پاسخ 174
- «چند مثال» 175
- «غیبت حضرت موسیعلیه السلام» 176
- «غیبت حضرت یوسفعلیه السلام» 176
- «غیبت حضرت یونسعلیه السلام» 176
- «غیبت صاحب حمار» 177
- «غیبت اصحاب کهف» 177
- اشکال 178
- اخبار معمّرین [کهن سالان] 178
- پاسخ 179
- وجه اول 179
- اخبار کهنسالان عرب و عجم که در کتب تاریخ از آنها یاد شده است. 180
- «لقمان بن عاد» 181
- «ربیع بن ضبع» 183
- «مستوغر بن ربیعه» 185
- «اکثم بن صیفی» 185
- «محصن بن غسان» 188
- «درید بن صمة» 188
- «عمرو بن حممّه دوسیّ» 190
- «حارث بن مضاض جرهمی» 190
- «عبد المسیح بن بُقیله غسّانی» 191
- «نابغة جعدی» 193
- «ابوطمحان قینیّ» 195
- «زهیر بن جناب» 196
- «ذو الاصبع عدوانی» 196
- «دوید بن نهد» 197
- «حارث بن کعب» 198
- «کهنسالان فارس و عجم» 200
- «یعرب بن قحطان» 201
- «عمرو بن عامر مزیقیا» 201
- «عمرو بن لُحیّ» 202
- «جلهمة بن أدد» 202
- «دلیل دیگر بر امامت حضرت صاحب الزمانعلیه السلام» 206
- «روایات عامه در اینکه ائمّهعلیهم السلام دوازده نفرند» 207
- «روایات خاصه [شیعه] در اینکه امامان، دوازده نفر هستند» 212
- متن لوح فاطمهعلیها السلام متن لوح فاطمهعلیها السلام 217
- اشاره 217
- اشکال 233
- جواب اشکال 233
- «روایات ائمّه در مورد غیبت امام زمانعلیه السلام» 234
- اشکال 247
- پاسخ 248
- مهدیعلیه السلام از فرزندان علی و فاطمهعلیهما السلام 255
- مهدیعلیه السلام از اولاد و نسل امام حسینعلیه السلام 257
- پاسخ 260
- بطلان قول کسانی که معتقدند مهدی کسی غیر از 260
- اشاره 260
- اشکال 260
- ابطال قول کسانی که بر امام صادقعلیه السلام توقف کرده 266
- ابطال قول محمدیه 269
- واقفیه و بطلان اعتقادشان 269
- امامت امام حسن عسکریعلیه السلام 270
- فوت سیّد محمّد در زمان حیات پدرش امام هادیعلیه السلام 271
- معجزات امام حسن عسکریعلیه السلام 274
- ردّ کسانی که معتقدند امام حسن عسکریعلیه السلام از دنیا نرفته و همان مهدی است. 289
- ردّ کسانی که میگویند امام حسن عسکریعلیه السلام پس از مرگ زنده میشود 291
- ردّ کسانی که معتقد به فترت پس از شهادت امام حسن عسکریعلیه السلام شدهاند 293
- ردّ کسانی که بعد از امام حسن عسکریعلیه السلام به امامت جعفر بن علی 294
- ردّ کسانی که گفتهاند امام حسن عسکریعلیه السلام فرزند نداشت 295
- ردّ کسانی که گفتهاند پس از امامت امام حسنعلیه السلام، امامت منقطع شده است. 299
- رد امامت جعفر بن علی [جعفر کذاب] و اثبات اینکه امامت پس از حسن و حسین «در دو برابر هرگز جمع نمیشود» 299
- «امّا در اینکه جعفر بن علی معصوم نبوده» 300
- تذکّر 302
- ردّ کسانی که به سیزده امام اعتقاد داشتهاند 302
- فصل اوّل: بحث در غیبت امام زمانعلیه السلام 303
- زمان ظهور و خروج حضرتعلیه السلام 306
- اخباری که ظاهراً با اخبار بالا منافات دارند 308
- اخباری که ظاهراً با اخبار بالا منافات دارند 308
- توجیه این اخبار 310
- توضیح و توجیه این اخبار 312
- اشکال 313
- پاسخ 313
- فصل دوم: اثبات ولادت حضرت صاحب الزمانعلیه السلام 314
- اثبات ولادت حضرت صاحب الزمان «ع» 314
- فصل سوم: اخبار کسانی که صاحب الزمانعلیه السلام را زیارت کردهاند 339
- اخبار کسانی که صاحب الزمان «ع» را زیارت کردهاند 340
- «متن نسخه دفتری که از ناحیه حضرت صادر شده است» 362
- معجزات حضرت در زمان غیبت 367
- فصل چهارم: در معجزات صاحب الزمانعلیه السلام در زمان غیبت 367
- توقیعات وارده از حضرت صاحب الزمانعلیه السلام 370
- فصل پنجم: عواملی که مانع از ظهور صاحب الامرعلیه السلام شده است 406
- علّتی که مانع از ظهور صاحب الامر «ع» شده است 407
- اشکال 407
- علّتی که مانع از ظهور صاحب الامر «ع» شده است 407
- پاسخ 408
- جواب 409
- اشکال 409
- پاسخ 410
- اشکال 410
- اخبار سفرای امام «ع» در زمان غیبت 421
- فصل ششم: اخبار سفیران امامعلیه السلام در زمان غیبت 421
- حمران بن اعین 423
- سفیران مورد تأیید 423
- مفضل بن عمر 423
- معلّی بن خنیس 424
- نصربن قابوس لخمی 425
- ومنهم نصر بن قابوس اللّخمی: 425
- محمّد بن سنان 426
- عبداللَّه بن جندب بجلی 426
- علی بن مهزیار اهوازی که مورد ستایش بود 427
- عبدالعزیز بن مهتدی قمی اشعری 427
- علی بن جعفر همّانی 429
- ایوب بن نوح بن درّاج 429
- ابو علی حسن بن راشد 430
- صالح بن محمدبن سهل همدانی 431
- سفیران سرزنش شده که مورد تأیید نبودهاند 431
- فارس بن حاتم بن ماهویه القزوینی 432
- علی بن ابی حمزه بطائنی، و زیاد بن مروان قندی، و عثمان بن عیسی رواسی 432
- احمد بن هلال عبرتائی 433
- اوّل: ابو عمرو عثمان بن سعید عمری قدس سره 434
- نواب خاص حضرت 434
- عثمان بن سعید عمری 434
- ابوجعفر محمّد بن عثمان بن سعید العمریّ 439
- ابوالقاسم حسین بن روح 447
- چند توقیع از توقیعات حضرت حجّتعلیه السلام 452
- چند توقیع از توقیعات حضرت حجّتعلیه السلام 452
- نسخه طومار [اهالی قم] مسائل محمّد بن عبداللَّه بن جعفر حمیری خطاب به حضرت حجّتعلیه السلام 454
- توقیع 456
- توقیع 456
- توقیع 457
- توقیع 457
- توقیع 458
- توقیع 458
- توقیع 459
- توقیع 460
- توقیع 460
- توقیع 461
- پاسخ 461
- پاسخ 462
- پاسخ 463
- پاسخ 463
- پاسخ 464
- پاسخ 465
- پاسخ 465
- پاسخ 465
- پاسخ 466
- پاسخ 466
- پاسخ 467
- پاسخ 468
- پاسخ 468
- پاسخ 468
- پاسخ 469
- سؤال 469
- ادامه بحث در مورد فضایل حسین بن روح 470
- ابوالحسن علی بن محمّد سَمُری 478
- ابو محمّد معروف به شریعی 482
- ذکر مذمومین و سرزنش شدگان 482
- ذکر مذمومین و سرزنش شدگان 482
- محمّد بن نصیر نمیری 483
- احمد بن هلال کرخی 484
- ابو طاهر محمّد بن علی بن بلال 485
- حسین بن منصور حلاج 486
- ابن ابی عزاقر 488
- توقیعی که در طعن و لعن ابن ابی عزاقر خارج شد 496
- متن توقیع شریف 497
- در بیان ماجرای ابی بکر بغدادی برادر زاده شیخ ابی جعفر محمّد بن عثمان عمری و حکایت ابی دلف مجنون 499
- ابو الحسین محمّد بن جعفر اسدی رحمه الله 503
- احمد بن اسحاق و ابراهیم بن محمّد همدانی و احمد بن حمزة بن یسع 504
- فصل هفتم: در بیان عمر شریف حضرتعلیه السلام 505
- در بیان عمر شریف حضرت «ع» 505
- نشانههای پیش از قیام و ظهور امام زمانعلیه السلام 509
- برخی از صفات و مقامات حضرت صاحب الزمان «ع» 537
- فصل هشتم: در بیان پارهای از صفات، سیره و اخلاق حضرت صاحب الزمانعلیه السلام 537
- فهرست منابع ترجمه غیبت شیخ طوسی 548
- پی نوشت ها 552
قالَ: لا، لِأَنَّ عِلْمَ اللَّهِ غَلَبَ عِلْمَ الْمُوَقِّتِینَ إِنَّ اللَّهَ تَعالی وَعَدَ مُوسی ثَلاثِینَ لَیْلَةً وَأَتَمَّها بِعَشْرٍ لَمْ یَعْلَمْها مُوسی وَلَمْ یَعْلَمْها بَنُو إِسْرائِیلَ، فَلَمَّا جاوَزَ الْوَقْتُ قالُوا: غَرَّنا مُوسی فَعَبَدُوا الْعِجْلَ وَلکِنْ إِذا کَثُرَتِ الْحاجَةُ وَالْفاقَةُ فِی النَّاسِ وَأَنْکَرَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً، فَعِنْدَ ذلِکَ تَوَقَّعُوا أَمْرَ اللَّهِ صَباحاً وَمَساءً.
عذاب بزرگ خداوندی گرفتار میشوند، نه بزرگی برای آنها میماند که جمعیت شان را جمع کند و نه نگهبان و دعوت کنندهای که صدایش را به گوش آنها برساند و این قول خداوند عزّوجل است که میفرماید: «تا آن که زمین [از آن گیاهان]زینت بگرفت و اهل زمین گمان کردند که بر استفاده از آن همه نباتات توانا هستند [ناگهان] فرمان [ویرانی] ما شبی یا روزی آمد، پس آن را چنان درو کردیم که گویی دیروز هیچ گیاهی وجود نداشته است، ما این گونه آیات خود را برای اندیشمندان تشریح میکنیم.» (240)
عرض کردم: جانم به فدای شما! آیا برای این امر وقت مشخصی هست؟
حضرت فرمودند: خیر، برای اینکه علم خدا بر علم کسانی که وقت گذاری میکنند غلبه دارد. خداوند تبارک وتعالی به موسی وعده سی شب را داد، ولی آن را با ده شب دیگر تمام کرد [و چهل شب شد] و این امر را موسی نمیدانست، بنی اسرائیل هم از آن بیاطلاع بودند، پس وقتی زمان سی شب که وعده شده بود گذشت، گفتند: موسی ما را فریب داده است و در گوساله پرستی عجله کردند، ولکن زمانی که نیاز و تهیدستی در میان مردم زیاد شد و گروهی از آنها عده دیگری را انکار کردند، در آن موقع است که صبح و شب توقع دارند امر خداوند محقق شود.
وأمّا ما روی من الأخبار الّتی تنافی ذلک فی الظاهر مثل ما رواه:
416 - الفضل بن شاذان، عن محمّد بن علیّ، عن سعدان بن مسلم، عن أبی بصیر قال: قلت له: أ لهذا الأمر أمد نریح إلیه أبداننا وننتهی إلیه؟ قال: بلی ولکنّکم أذعتم فزاد اللَّه فیه.
417 - وعنه، عن الحسن بن محبوب، عن أبی حمزة الثمالی قال: قلت لأبی جعفرعلیه السلام: إنّ علیّاًعلیه السلام کان یقول: «إِلَی السَّبْعِینَ بَلاءٌ» وکان یقول: «بَعْدَ الْبَلاءِ رَخاءٌ» وقد مضت السبعون ولم نر رخاء! فقال أبوجعفرعلیه السلام:
یا ثابِتُ إِنَّ اللَّهَ تَعالی کَانَ وَقَّتَ هذَا الْأَمْرِ فِی السَّبْعِینَ، فَلَمَّا قُتِلَ الْحُسَیْنُعلیه السلام اشْتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ